به گزارش اکواقتصاد، سید نورالله میراشرفی، مدیرعامل و نایب‌رئیس هیئت‌مدیره شرکت پتروشیمی تبریز، در حاشیه مراسم عرضه اولیه سهام این شرکت، با تشریح تاریخچه فعالیت، ظرفیت‌های تولیدی و برنامه‌های توسعه‌ای پتروشیمی تبریز، تأکید کرد: این مجموعه با اتکا به توان فنی و مهندسی داخلی، اجرای پروژه‌های زیرساختی و توسعه سبد محصولات را دنبال می‌کند تا ضمن تقویت جایگاه خود در بازار محصولات پتروشیمی، زمینه افزایش ظرفیت تولید و ارتقای بهره‌وری را فراهم سازد.

پتروشیمی تبریز؛ مجموعه‌ای با ۲۰ واحد تولیدی و ۹ طرح توسعه‌ای
میراشرفی در ابتدای سخنان خود با اشاره به سابقه شکل‌گیری پتروشیمی تبریز گفت: این شرکت در بودجه کل کشور در سال ۱۳۶۸ پیش‌بینی شد، در سال ۱۳۶۹ به تصویب رسید و عملیات نصب تجهیزات آن از سال ۱۳۷۱ آغاز شد. در نهایت، بهره‌برداری از مجتمع در سال ۱۳۷۵ انجام گرفت.

وی با بیان اینکه پتروشیمی تبریز در مجاورت پالایشگاه تبریز و در منطقه نفتی استان آذربایجان شرقی قرار دارد، افزود: وسعت مجموعه حدود ۳۹۱ هکتار است که نزدیک به ۱۵۰ هکتار آن به سایت عملیاتی و صنعتی اختصاص دارد. این مجتمع در حال حاضر دارای ۲۰ واحد تولیدی است و برای اجرای طرح‌های توسعه‌ای نیز زمین و فضای موردنیاز پیش‌بینی شده است.

مدیرعامل پتروشیمی تبریز با اشاره به تعریف ۹ پروژه توسعه‌ای در این شرکت اظهار کرد: مجموعه این طرح‌ها می‌تواند ظرفیت‌های جدیدی برای شرکت ایجاد کند. به اعتقاد ما، با پیشبرد این پروژه‌ها، عملاً در حال ساخت مجموعه‌ای هستیم که می‌توان آن را پتروشیمی تبریز شماره دو دانست؛ مجموعه‌ای که در کنار ظرفیت‌های موجود، امکان توسعه تولید و ورود به بازارهای جدید را فراهم خواهد کرد.

پیشرفت ۸۰ درصدی پروژه پلی‌اتیلن سنگین
میراشرفی، پروژه پلی‌اتیلن سنگین را یکی از مهم‌ترین طرح‌های توسعه‌ای پتروشیمی تبریز معرفی کرد و گفت: ظرفیت طراحی‌شده این پروژه حدود ۳۱۰ هزار تن است و در حال حاضر پیشرفت آن به حدود ۸۰ درصد رسیده است.

وی با اشاره به حمایت سهامداران از اجرای این طرح افزود: خوشبختانه پروژه از نظر تأمین مالی با مشکل جدی مواجه نیست و امیدواریم بتوانیم طی شش ماه آینده، میزان پیشرفت آن را به حدود ۹۰ درصد برسانیم. یکی از اولویت‌های اصلی مدیریت شرکت، تکمیل هرچه سریع‌تر این پروژه و فراهم‌کردن شرایط بهره‌برداری از آن است.

مدیرعامل پتروشیمی تبریز با اشاره به ویژگی‌های فنی این طرح تصریح کرد: خوراک اصلی مجتمع فعلی بر پایه نفتا است، اما پروژه پلی‌اتیلن سنگین با اتکا به اتیلن خط لوله اتیلن غرب تعریف شده است. در همین راستا، آزمایش خط انتقال اتیلن نیز در ششم فروردین‌ماه ۱۴۰۴ انجام شد و طی حدود ۲۴ ساعت، امکان انتقال و آزمایش خوراک با نرخ حدود ۴۰ تن در ساعت فراهم شد. نتایج این آزمایش، زمینه فنی لازم برای ادامه اجرای پروژه را فراهم کرد.

میراشرفی ادامه داد: با توجه به اهمیت تأمین پایدار خوراک در صنعت پتروشیمی، بهره‌برداری از این پروژه می‌تواند در توسعه سبد محصولات شرکت و افزایش ظرفیت تولید محصولات پلیمری نقش مؤثری داشته باشد. همچنین در صورت فراهم‌شدن امکان انتقال خوراک بیشتر، ظرفیت تولید بالاتر از ظرفیت اسمی پیش‌بینی‌شده نیز قابل بررسی خواهد بود.

پروژه گرانول پلی‌پروپیلن در آستانه بهره‌برداری
وی در ادامه به پروژه گرانول پلی‌پروپیلن اشاره کرد و گفت: این پروژه در حال حاضر حدود ۹۴ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و برنامه‌ریزی ما این است که در صورت فراهم‌بودن شرایط اجرایی، تا پایان آذرماه به بهره‌برداری برسد.

مدیرعامل پتروشیمی تبریز ظرفیت فعلی پیش‌بینی‌شده برای این پروژه را حدود ۳۰ هزار تن اعلام کرد و افزود: امکان افزایش ظرفیت این واحد تا حدود ۹۰ هزار تن نیز وجود دارد، اما تحقق این هدف به تأمین خوراک موردنیاز وابسته است.

به گفته میراشرفی، توسعه ظرفیت تولید در صنعت پتروشیمی صرفاً به اجرای تجهیزات و تکمیل عملیات مهندسی محدود نمی‌شود و دسترسی پایدار به خوراک، یکی از عوامل تعیین‌کننده در بهره‌برداری اقتصادی از ظرفیت‌های ایجادشده است. از این رو، شرکت در کنار تکمیل پروژه‌های فعلی، موضوع تأمین خوراک و استفاده بهینه از امکانات تولیدی را نیز دنبال می‌کند.

کاهش ۷۰ درصدی مصرف آب با اجرای طرح خنک‌کاری هیبریدی
مدیرعامل پتروشیمی تبریز با اشاره به چالش کمبود آب و ضرورت مدیریت منابع در صنایع کشور، اعلام کرد که این شرکت پروژه انتقال و استفاده از پساب را به‌عنوان یکی از طرح‌های مهم زیرساختی خود تعریف کرده است.

وی گفت: در فاز نخست این پروژه، خط انتقالی به طول حدود ۸.۵ کیلومتر اجرا شده و این خط اکنون به سایت پتروشیمی رسیده است. میزان پیشرفت پروژه حدود ۹۴ درصد است و برنامه‌ریزی انجام‌شده، بهره‌برداری از فاز نخست را در آذر یا دی‌ماه هدف‌گذاری کرده است.

میراشرفی با تأکید بر اهمیت این طرح افزود: تأمین منابع جایگزین آب و کاهش وابستگی به منابع متعارف، برای تداوم فعالیت صنایع در سال‌های آینده اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، پتروشیمی تبریز علاوه بر پروژه انتقال پساب، اجرای طرح خنک‌کاری هیبریدی را نیز در دستور کار قرار داده است.

وی درباره مزیت این طرح توضیح داد: برآورد شرکت این است که استفاده از سیستم خنک‌کاری هیبریدی می‌تواند مصرف آب را حدود ۷۰ درصد کاهش دهد. بر اساس برنامه‌ریزی فعلی، بهره‌برداری از این طرح برای خرداد یا تیرماه سال آینده هدف‌گذاری شده است. به این ترتیب، مدیریت مصرف آب در پتروشیمی تبریز تنها به اجرای یک پروژه محدود نیست، بلکه مجموعه‌ای از اقدامات زیرساختی را در بر می‌گیرد که هدف آن افزایش پایداری تولید و کاهش فشار بر منابع آبی منطقه است.

تأمین خوراک؛ اتکا به پالایشگاه تبریز و منابع مکمل
میراشرفی درباره وضعیت تأمین خوراک پتروشیمی تبریز نیز اظهار کرد: با توجه به مجاورت مجتمع با پالایشگاه تبریز، بخشی از خوراک موردنیاز شرکت از این پالایشگاه تأمین می‌شود و برآورد ما این است که حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد خوراک از پالایشگاه تبریز دریافت می‌شود. بخش باقی‌مانده نیز بر اساس سهمیه‌های تعیین‌شده از سوی وزارت نفت، از پالایشگاه آبادان تأمین و به مجتمع منتقل می‌شود.

وی تأکید کرد: پایداری تأمین خوراک، به‌ویژه در پروژه‌های توسعه‌ای، از عوامل کلیدی موفقیت برنامه‌های تولیدی شرکت است. از همین رو، پتروشیمی تبریز تلاش می‌کند هم‌زمان با تکمیل طرح‌های جدید، زیرساخت‌های لازم برای تأمین خوراک و استفاده از ظرفیت‌های ایجادشده را نیز فراهم کند.

توسعه ظرفیت تولید استایرن؛ پروژه‌ای با پیشرفت مهندسی ۱۶ درصدی
مدیرعامل پتروشیمی تبریز در بخش دیگری از سخنان خود به جایگاه این شرکت در بازار محصولات استایرنی اشاره کرد و گفت: پتروشیمی تبریز یکی از تولیدکنندگان شناخته‌شده محصولات استایرنی در کشور است و سهم مهمی در تأمین نیاز بازار داخلی دارد.

وی با اشاره به تولید حدود ۱۰۰ هزار تن استایرن در مجموعه فعلی افزود: شرکت برای توسعه این بخش، پروژه جدیدی با ظرفیت حدود ۱۰۰ هزار تن تعریف کرده است. مطالعات و مراحل مهندسی این طرح به پایان رسیده و پیشرفت کلی آن در حال حاضر حدود ۱۶ درصد است.

میراشرفی ادامه داد: هدف‌گذاری ما این است که در صورت تأمین منابع مالی موردنیاز، پروژه طی دو تا سه سال آینده به بهره‌برداری برسد. در همین راستا، مذاکراتی با چند گروه تأمین‌کننده مالی انجام شده و برای استفاده از منابع صندوق توسعه ملی نیز مصوبه لازم از هیئت عامل دریافت شده است. اکنون رایزنی‌ها برای تأمین نقدینگی موردنیاز و آغاز یا تسریع عملیات اجرایی پروژه ادامه دارد.

وی با تأکید بر اهمیت این طرح برای آینده شرکت تصریح کرد: توسعه ظرفیت تولید استایرن می‌تواند در تقویت توان تولیدی پتروشیمی تبریز و پاسخ‌گویی بهتر به نیاز بازار نقش داشته باشد. البته تحقق برنامه زمان‌بندی، به تأمین منابع مالی و فراهم‌شدن شرایط لازم برای اجرای پروژه وابسته است.

تکیه بر توان داخلی؛ ۷۰ درصد تجهیزات پروژه ایرانی است
میراشرفی با اشاره به رویکرد پتروشیمی تبریز در استفاده از ظرفیت‌های داخلی گفت: یکی از ویژگی‌های مهم پروژه توسعه‌ای استایرن، سهم بالای تجهیزات و توان فنی ایرانی در اجرای آن است؛ به‌گونه‌ای که حدود ۷۰ درصد تجهیزات این پروژه از داخل کشور تأمین می‌شود و لایسنس آن نیز ایرانی است.

وی افزود: در طراحی و اجرای این پروژه از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان استفاده شده است. همچنین تیم فنی و مهندسی پتروشیمی تبریز با بررسی تجربه واحدهای مشابه در کشور، نقاط قوت و ضعف آنها را شناسایی کرده و تلاش کرده است از این تجربه‌ها برای بهبود طراحی و اجرای پروژه استفاده کند.

مدیرعامل پتروشیمی تبریز، بومی‌سازی تجهیزات و کاهش وابستگی به خارج از کشور را از اولویت‌های این شرکت دانست و اظهار کرد: استفاده از دانش فنی داخلی، علاوه بر ایجاد ارزش افزوده در داخل کشور، می‌تواند در کاهش هزینه‌ها، تسهیل تعمیرات و نگهداری و افزایش تاب‌آوری صنعت پتروشیمی مؤثر باشد.

صادرات ۶۰ میلیون دلاری در شش‌ماهه نخست سال
مدیرعامل پتروشیمی تبریز در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به عملکرد صادراتی شرکت اعلام کرد: این مجموعه در شش‌ماهه نخست سال، حدود ۶۰ میلیون دلار صادرات داشته است.

وی با اشاره به سازوکار عرضه محصولات در بورس کالا توضیح داد: بخش قابل‌توجهی از محصولات شرکت، مطابق ضوابط و برنامه‌ریزی‌های مربوط، در بورس کالا عرضه می‌شود. در عین حال، برای بخشی از تولیدات نیز امکان صادرات وجود دارد و شرکت تلاش می‌کند از فرصت‌های موجود در بازارهای خارجی استفاده کند.

به گفته میراشرفی، عملکرد صادراتی پتروشیمی تبریز در کنار تأمین نیاز بازار داخل، یکی از مؤلفه‌های مهم فعالیت شرکت به شمار می‌رود؛ به‌ویژه آنکه توسعه ظرفیت تولید در پروژه‌های جدید، در صورت تأمین خوراک و فراهم‌شدن شرایط بازار، می‌تواند فرصت‌های بیشتری برای حضور در بازارهای داخلی و خارجی ایجاد کند.

بازسازی واحد آسیب‌دیده با اتکا به نیروهای داخلی
میراشرفی در ادامه سخنان خود به حادثه اصابت پرتابه به یکی از واحدهای پتروشیمی تبریز در جریان جنگ اشاره کرد و گفت: این حادثه در دهم فروردین‌ماه و حدود ساعت ۱۲:۳۰ رخ داد، اما خوشبختانه تلفات جانی در پی نداشت.

وی با اشاره به شرایط خاص عملیات امدادی و ایمن‌سازی محل افزود: پرتابه دیگری نیز عمل نکرده بود که پیدا کردن آن به دلیل قرارگرفتن در عمق زمین، دشواری‌های زیادی داشت. این پرتابه پس از حدود یک ماه و نیم و در عمق تقریبی ۲۰ متری زمین شناسایی شد و با همکاری نیروهای مربوط، از محدوده مجتمع خارج شد.

مدیرعامل پتروشیمی تبریز درباره اقدامات انجام‌شده برای بازسازی واحد آسیب‌دیده اظهار کرد: عملیات آواربرداری و بخش مهمی از اقدامات اولیه با استفاده از توان نیروهای داخلی شرکت انجام شده است. همکاران بخش تعمیرات، تجهیزات و بخش‌هایی از تأسیسات را که آسیب ندیده بودند، باز کردند و برای بازسازی و بازگرداندن آنها به چرخه عملیاتی در دستور کار قرار دادند.

وی افزود: در حال حاضر تلاش ما این است که با مدیریت هزینه‌ها و استفاده از ظرفیت فنی و تعمیراتی مجموعه، واحد آسیب‌دیده را در سریع‌ترین زمان ممکن به مدار تولید بازگردانیم. با توجه به شرایط پروژه و بررسی‌های فنی در حال انجام، هنوز نمی‌توان رقم قطعی و قابل اتکایی برای هزینه نهایی بازسازی اعلام کرد.

میراشرفی همچنین با اشاره به تداوم فعالیت مجموعه در شرایط جنگی گفت: در آن دوره، همکاران ما با مسئولیت‌پذیری و تلاش مستمر، اجازه ندادند فعالیت مجتمع به‌سادگی متوقف شود. حفظ تولید در چنین شرایطی، حاصل همراهی و فداکاری نیروهای عملیاتی، فنی و پشتیبانی شرکت بود و لازم می‌دانم از تلاش تمام همکاران قدردانی کنم.

بومی‌سازی ۱۳ هزار قطعه و همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان
مدیرعامل پتروشیمی تبریز در تشریح اقدامات این شرکت برای افزایش تاب‌آوری صنعتی گفت: یکی از اقدامات مهم مجموعه، بومی‌سازی قطعات و تجهیزات موردنیاز بوده است. تاکنون حدود ۱۳ هزار قطعه در این مسیر بومی‌سازی شده و در حدود ۴۲۰۰ قطعه نیز همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان و استفاده از مهندسی معکوس نقش داشته است.

وی با تأکید بر اینکه توسعه توان ساخت داخل می‌تواند در کاهش وابستگی به تأمین‌کنندگان خارجی مؤثر باشد، اعلام کرد: آمادگی داریم در صورت نیاز سایر شرکت‌های پتروشیمی، نقشه‌ها و اطلاعات فنی قطعات بومی‌سازی‌شده را در اختیار آنها قرار دهیم تا امکان استفاده از این دستاوردها در سایر مجموعه‌ها نیز فراهم شود.

میراشرفی ادامه داد: چنین همکاری‌هایی می‌تواند به جلوگیری از خروج منابع ارزی، کاهش زمان تأمین قطعات و افزایش توان تعمیراتی صنایع کشور کمک کند. تجربه پتروشیمی تبریز نشان داده است که در بسیاری از موارد، با تکیه بر دانش فنی و ظرفیت مهندسی داخلی می‌توان برای نیازهای تخصصی صنعت راهکارهای عملیاتی پیدا کرد.

توسعه، بهره‌وری و تداوم تولید؛ محورهای اصلی برنامه شرکت
مدیرعامل پتروشیمی تبریز در پایان با اشاره به برنامه‌های توسعه‌ای و وضعیت تأمین مالی پروژه‌ها گفت: طرح‌های متعددی برای توسعه شرکت تعریف شده و تیم مالی و اجرایی مجموعه، تأمین منابع موردنیاز آنها را دنبال می‌کند. با این حال، سرعت پیشرفت هر پروژه به میزان تخصیص منابع از سوی سهامداران و فراهم‌شدن شرایط اجرایی وابسته است.

وی تأکید کرد: اولویت پتروشیمی تبریز، تکمیل پروژه‌های در دست اجرا، افزایش ظرفیت تولید، مدیریت مصرف آب، توسعه محصولات با ارزش افزوده و استفاده از توان داخلی است. در کنار این موارد، حفظ پایداری تولید و بازگرداندن واحد آسیب‌دیده به چرخه فعالیت نیز از موضوعات مهم پیش روی شرکت به شمار می‌رود.

بر اساس توضیحات ارائه‌شده از سوی مدیرعامل پتروشیمی تبریز، مجموعه‌ای از پروژه‌های توسعه‌ای در حوزه محصولات پلیمری، تأمین آب و افزایش ظرفیت تولید در حال پیگیری است. پیشرفت این طرح‌ها می‌تواند در سال‌های آینده بر ظرفیت عملیاتی شرکت اثرگذار باشد؛ هرچند زمان تحقق کامل اهداف، به تکمیل پروژه‌ها، تأمین خوراک، منابع مالی و شرایط بازار وابسته خواهد بود.