به گزارش اکواقتصاد، بازار صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در ایران طی سال‌های اخیر به یکی از بخش‌های مهم بازار سرمایه تبدیل شده است؛ بازاری که با افزایش استقبال سرمایه‌گذاران از ابزارهای مالی مبتنی بر طلا، ظرفیت قابل‌توجهی برای جذب نقدینگی و توسعه خدمات سرمایه‌گذاری پیدا کرده است. در چنین شرایطی، ورود صندوق‌های جدید به این بازار، علاوه بر افزایش تنوع انتخاب سرمایه‌گذاران، رقابت میان مدیران دارایی را برای ارائه عملکرد بهتر، مدیریت ریسک و تأمین نقدشوندگی افزایش می‌دهد.
در همین راستا، شرکت سبدگردان اعتبار با معرفی صندوق سرمایه‌گذاری طلای «تاج»، برنامه خود را برای ورود به این بازار تشریح کرد؛ صندوقی که قرار است با تکیه بر مدیریت فعال و استفاده از فرصت‌های موجود در بازار مشتقه بورس کالای ایران، فراتر از الگوی متداول خرید و نگهداری دارایی‌های مبتنی بر طلا فعالیت کند.

طلا؛ دارایی دیرپای سرمایه‌گذاری در اقتصادهای متلاطم

محمد جمالی، مدیرعامل شرکت سبدگردان اعتبار، در این نشست خبری با اشاره به جایگاه تاریخی طلا در نظام‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری گفت: طلا در طول هزاران سال همواره یکی از دارایی‌های مورد توجه مردم و سرمایه‌گذاران بوده و ویژگی‌های منحصربه‌فرد آن موجب شده است که در دوره‌های مختلف تاریخی، جایگاه خود را به‌عنوان ابزاری برای حفظ ارزش دارایی و مبادله حفظ کند.
وی با تشریح دلایل جذابیت طلا برای سرمایه‌گذاران اظهار کرد: دسترسی آسان، امکان خریدوفروش، نقدشوندگی، سهولت حمل‌ونقل و نگهداری، ماندگاری و پذیرش جهانی از جمله ویژگی‌هایی است که طلا را از بسیاری از دارایی‌های دیگر متمایز می‌کند.
جمالی با بیان اینکه طلا در دوره‌های بحران اقتصادی و تنش‌های سیاسی نیز مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار می‌گیرد، افزود: در شرایطی که نااطمینانی افزایش پیدا می‌کند، بسیاری از سرمایه‌گذاران به‌دنبال دارایی‌هایی هستند که بتوانند از قدرت خرید آن‌ها محافظت کنند. طلا به دلیل ویژگی‌های اقتصادی و پذیرش گسترده در بازارهای جهانی، یکی از گزینه‌های مهم برای پوشش ریسک تورم و نااطمینانی به شمار می‌رود.
به گفته وی، در اقتصاد ایران نیز علاوه بر قیمت جهانی طلا، متغیرهایی مانند نرخ ارز و انتظارات تورمی بر قیمت ریالی این دارایی اثرگذارند. ازاین‌رو، بررسی بازار طلا در ایران مستلزم توجه هم‌زمان به تحولات بازارهای جهانی و شرایط اقتصاد داخلی است.
مدیرعامل سبدگردان اعتبار در عین حال تأکید کرد که انتخاب ابزار سرمایه‌گذاری باید با شناخت ویژگی‌ها، هزینه‌ها و ریسک‌های آن صورت گیرد؛ چراکه هیچ دارایی‌ای در تمام شرایط بازار، بازدهی مثبت و تضمین‌شده ندارد.

ارزش بازار صندوق‌های طلا به حدود ۸۰۰ همت رسید
جمالی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به توسعه صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا در بازار سرمایه ایران گفت: از آغاز فعالیت نخستین صندوق طلا در کشور حدود ۹ سال گذشته است و در این مدت، این ابزار مالی توانسته است اعتماد بخش قابل‌توجهی از سرمایه‌گذاران را جلب کند.
وی افزود: ارزش صندوق‌های سرمایه‌گذاری طلا که در ابتدای فعالیت این ابزار در حدود ۱۰ میلیارد تومان بود، اکنون به حدود ۸۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است؛ رشدی که نشان‌دهنده استقبال سرمایه‌گذاران از ابزارهای مالی مبتنی بر طلا و افزایش نقش این صندوق‌ها در بازار سرمایه است.
به اعتقاد جمالی، توسعه صندوق‌های طلا را باید در چارچوب گسترش ابزارهای غیرمستقیم سرمایه‌گذاری و افزایش تمایل سرمایه‌گذاران به استفاده از خدمات مدیریت حرفه‌ای دارایی تحلیل کرد.
وی با اشاره به تفاوت‌های سرمایه‌گذاری در طلای فیزیکی و ابزارهای مالی مبتنی بر طلا توضیح داد: خرید طلای فیزیکی می‌تواند هزینه‌هایی مانند اجرت ساخت، هزینه‌های معاملاتی و مخارج نگهداری به همراه داشته باشد. همچنین ریسک سرقت، احتمال مواجهه با کالای تقلبی و دشواری نگهداری از جمله موضوعاتی است که سرمایه‌گذار باید در نظر بگیرد.
در مقابل، صندوق‌های طلا امکان سرمایه‌گذاری در دارایی‌های مبتنی بر طلا را از طریق بازار سرمایه فراهم می‌کنند و سرمایه‌گذار بدون نیاز به نگهداری مستقیم طلا، می‌تواند از تغییرات ارزش دارایی‌های صندوق متناسب با ترکیب پرتفوی آن بهره‌مند شود.
البته به گفته مدیرعامل سبدگردان اعتبار، انتخاب میان ابزارهای مختلف باید با توجه به ساختار هر ابزار، هزینه‌ها، ریسک‌ها و نیاز سرمایه‌گذار انجام شود.

سه لایه نظارتی؛ مزیت مهم صندوق‌های طلا
یکی از محورهای مهم سخنان جمالی، تفاوت سازوکار فعالیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری تحت نظارت بازار سرمایه با برخی پلتفرم‌های فروش آنلاین طلا بود.
وی با اشاره به نگرانی‌های ایجادشده درباره فعالیت برخی پلتفرم‌های طلا اظهار کرد: در هر ابزار سرمایه‌گذاری، پیش از توجه به بازدهی باید از سازوکار نگهداری دارایی‌ها، شفافیت عملیات و چارچوب نظارتی آن اطمینان حاصل کرد.
جمالی توضیح داد: صندوق‌های طلا در چارچوب مقررات بازار سرمایه فعالیت می‌کنند و از سازوکارهای نظارتی چندلایه برخوردارند. سازمان بورس و اوراق بهادار، متولی صندوق و حسابرس، هرکدام در چارچوب وظایف خود بر بخش‌هایی از فعالیت صندوق نظارت دارند. همچنین نگهداری دارایی‌های مرتبط با صندوق از طریق سازوکارهای تعریف‌شده در بازار سرمایه و بورس کالا انجام می‌شود.
وی با اشاره به اهمیت این ساختار گفت: وجود چارچوب‌های نظارتی مشخص، شفافیت اطلاعات و امکان بررسی عملکرد صندوق‌ها، از عوامل مؤثر در جلب اعتماد سرمایه‌گذاران است.
به گفته وی، در برخی مدل‌های فعالیت پلتفرمی، چنانچه میان تعهدات فروش و دارایی واقعی نگهداری‌شده تناسب کافی وجود نداشته باشد، ریسک ایفای تعهدات افزایش می‌یابد. ازاین‌رو، سرمایه‌گذاران باید پیش از انتخاب هر ابزار، به وضعیت نظارتی، نحوه نگهداری دارایی و سازوکار پاسخ‌گویی آن توجه کنند.

استراتژی «تاج»؛ عبور از خرید و نگهداری صرف طلا
مهم‌ترین بخش برنامه اعلام‌شده برای صندوق طلای «تاج»، رویکرد مدیریت فعال پرتفوی و استفاده از ابزارهای مشتقه بورس کالاست؛ رویکردی که قرار است مبنای رقابت این صندوق با سایر صندوق‌های فعال در بازار طلا باشد.
جمالی در تشریح این برنامه گفت: هدف ما این است که عملکرد مناسب خود در سایر صندوق‌های تحت مدیریت را در صندوق طلای «تاج» نیز دنبال کنیم. برای تحقق این هدف، استفاده از فرصت‌های موجود در بازار ابزارهای مشتقه و سایر ابزارهای مبتنی بر طلا در بورس کالا را در دستور کار قرار داده‌ایم.
وی افزود: مدیریت صندوق «تاج» صرفاً به خرید و نگهداری گواهی سپرده شمش یا سکه طلا محدود نخواهد شد؛ بلکه تلاش می‌کنیم متناسب با تحلیل شرایط بازار و فرصت‌های سرمایه‌گذاری، از ظرفیت قراردادهای آتی، اختیار معامله و سایر ابزارهای قابل استفاده بهره بگیریم.
به گفته جمالی، در مدیریت فعال پرتفوی، ارزیابی روند قیمت‌ها، بررسی شرایط بازار و شناسایی فرصت‌های معاملاتی اهمیت زیادی دارد. مدیر صندوق باید بتواند با در نظر گرفتن محدودیت‌های قانونی و چارچوب سرمایه‌گذاری، درباره ترکیب دارایی‌ها و استفاده از ابزارهای مختلف تصمیم‌گیری کند.
وی با اشاره به تفاوت این رویکرد با مدیریت مبتنی بر خرید و نگهداری صرف توضیح داد: در یک الگوی متداول، منابع صندوق عمدتاً صرف خرید دارایی‌های مبتنی بر طلا می‌شود و ارزش سرمایه‌گذاری متناسب با تغییرات ارزش این دارایی‌ها تغییر می‌کند. اما در مدیریت فعال، مدیر صندوق می‌تواند با استفاده از ابزارهای مجاز و متناسب با تحلیل بازار، فرصت‌های دیگری را نیز بررسی کند.
جمالی تأکید کرد که بهره‌گیری از ابزارهای مشتقه به دانش تخصصی، زیرساخت معاملاتی و مدیریت ریسک نیاز دارد. این ابزارها می‌توانند فرصت‌های تازه‌ای برای مدیریت پرتفوی فراهم کنند، اما به دلیل ساختار معاملاتی و امکان استفاده از اهرم، ریسک‌های خاص خود را نیز دارند.
بر این اساس، هدف اعلام‌شده سبدگردان اعتبار، تلاش برای دستیابی به عملکرد رقابتی و ایجاد بازدهی متمایز برای سرمایه‌گذاران است؛ هدفی که تحقق آن به کیفیت تصمیم‌های سرمایه‌گذاری، شرایط بازار و نحوه مدیریت ریسک وابسته خواهد بود و نمی‌توان آن را به‌منزله تضمین بازدهی بیشتر از سایر صندوق‌ها تلقی کرد.

نقدشوندگی؛ یکی از اولویت‌های صندوق طلای تاج

مدیرعامل سبدگردان اعتبار در ادامه با اشاره به اهمیت نقدشوندگی برای سرمایه‌گذاران گفت: یکی از برنامه‌های اصلی ما در صندوق طلای «تاج»، فراهم‌کردن شرایط مناسب برای خریدوفروش واحدهای سرمایه‌گذاری و تسهیل خروج سرمایه‌گذاران در زمان نیاز است.
وی افزود: تلاش می‌کنیم از طریق بازارگردانی مناسب، شرایط لازم برای معامله روان‌تر واحدهای صندوق را فراهم کنیم تا سرمایه‌گذاران در جریان معاملات بازار با سهولت بیشتری بتوانند واحدهای خود را خریدوفروش کنند.
نقدشوندگی از جمله معیارهای مهم در انتخاب صندوق‌های سرمایه‌گذاری است؛ زیرا حتی در شرایطی که عملکرد دارایی‌های پایه مطلوب باشد، ضعف در عمق معاملات یا فاصله قیمت خریدوفروش می‌تواند بر تجربه سرمایه‌گذار اثر بگذارد.
بااین‌حال، میزان نقدشوندگی واقعی هر صندوق به شرایط بازار، حجم معاملات، عملکرد بازارگردان و وضعیت عرضه و تقاضا وابسته است. بنابراین، عملکرد بازارگردانی و کیفیت معاملات «تاج» پس از آغاز فعالیت، یکی از شاخص‌هایی خواهد بود که می‌توان بر اساس آن میزان تحقق برنامه‌های اعلام‌شده را ارزیابی کرد.

سابقه صندوق‌های اعتبار؛ پشتوانه ورود به بازار طلا
جمالی در بخش دیگری از این نشست خبری، با اشاره به سابقه فعالیت سبدگردان اعتبار در مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری، بر تداوم رویکرد این مجموعه در صندوق طلای جدید تأکید کرد.
وی با اشاره به صندوق‌های تحت مدیریت این شرکت، از جمله صندوق سهامی «کلاسیک»، صندوق درآمد ثابت «اعتبار» و صندوق بخشی «بانکدار»، اظهار کرد: تلاش ما این است که تجربه و رویکرد سرمایه‌گذاری به‌کارگرفته‌شده در سایر صندوق‌ها را در صندوق طلای «تاج» نیز دنبال کنیم.
وی افزود: در نهایت، معیار اصلی سرمایه‌گذاران برای انتخاب صندوق‌ها، عملکرد آن‌ها در طول زمان و میزان انطباق بازدهی با سطح ریسک و شرایط بازار است. ازاین‌رو، عملکرد صندوق «تاج» نیز باید در عمل و با بررسی مستمر نتایج آن ارزیابی شود.
به گفته مدیرعامل سبدگردان اعتبار، تفاوت صندوق‌های طلا در بازار ایران لزوماً به ساختار حقوقی یا اساسنامه آن‌ها محدود نمی‌شود، بلکه نحوه مدیریت پرتفوی، زمان‌بندی معاملات، تشخیص فرصت‌های بازار و استفاده از ابزارهای سرمایه‌گذاری می‌تواند در نتایج عملکردی آن‌ها نقش داشته باشد.

چشم‌انداز طلا؛ توجه هم‌زمان به ارز، تورم و بازارهای جهانی
مدیرعامل سبدگردان اعتبار در بخش پایانی سخنان خود، با اشاره به متغیرهای اثرگذار بر بازار طلا، بر اهمیت تحلیل هم‌زمان شرایط اقتصاد داخلی و تحولات بین‌المللی تأکید کرد.
وی توضیح داد: در بازار داخلی، رشد نقدینگی، وضعیت تورم، تحولات نرخ ارز و انتظارات اقتصادی از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر قیمت ریالی طلا اثر بگذارند. در بازار جهانی نیز سیاست‌های پولی بانک‌های مرکزی، نرخ بهره، تحولات ژئوپلیتیک و میزان تقاضا برای دارایی‌های امن اهمیت دارند.
جمالی با اشاره به تفاوت سازوکار اثرگذاری این متغیرها در ایران و بازارهای جهانی خاطرنشان کرد: تغییرات قیمت جهانی طلا به‌تنهایی برای پیش‌بینی روند بازار داخلی کافی نیست و باید اثر تغییرات نرخ ارز و سایر متغیرهای داخلی را نیز در نظر گرفت.
وی در عین حال با تأکید بر دشواری پیش‌بینی دقیق تحولات بازار گفت: تصمیم‌گیری در حوزه سرمایه‌گذاری باید بر مبنای تحلیل شرایط و ارزیابی ریسک انجام شود و نمی‌توان درباره مسیر قیمت‌ها در ماه‌های آینده با قطعیت اظهارنظر کرد.

پذیره‌نویسی هزار میلیارد تومانی «تاج» از ۹ آبان
بر اساس اعلام مدیرعامل سبدگردان اعتبار، پذیره‌نویسی صندوق سرمایه‌گذاری طلای «تاج» از روز شنبه ۹ آبان‌ماه آغاز می‌شود و به مدت سه روز کاری ادامه خواهد داشت.
سقف اولیه پذیره‌نویسی این صندوق هزار میلیارد تومان تعیین شده است که از این میزان، ۹۹۰ میلیارد تومان به واحدهای عادی قابل پذیره‌نویسی عمومی و ۱۰ میلیارد تومان به واحدهای ممتاز اختصاص دارد. قیمت اسمی هر واحد نیز ۱۰ هزار ریال اعلام شده است.
جمالی با اشاره به ظرفیت بازار صندوق‌های طلا برای جذب سرمایه‌های جدید، ابراز امیدواری کرد که پذیره‌نویسی اولیه با استقبال سرمایه‌گذاران مواجه شود و زمینه لازم برای توسعه فعالیت صندوق در چارچوب مجوزهای قانونی فراهم شود.
ورود «تاج» به بازار صندوق‌های طلا در شرایطی انجام می‌شود که این بازار طی سال‌های اخیر رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده و رقابت میان صندوق‌ها به‌تدریج از صرفاً فراهم‌کردن امکان سرمایه‌گذاری غیرمستقیم در طلا به سمت کیفیت مدیریت، نقدشوندگی و نحوه بهره‌برداری از فرصت‌های بازار حرکت کرده است.
در چنین فضایی، موفقیت صندوق طلای «تاج» به توانایی تیم مدیریت در اجرای استراتژی اعلام‌شده، کنترل ریسک، حفظ کیفیت معاملات و ارائه عملکرد قابل ارزیابی در مقایسه با سایر صندوق‌ها وابسته خواهد بود؛ عواملی که می‌توانند در بلندمدت جایگاه این صندوق را در میان گزینه‌های سرمایه‌گذاری مبتنی بر طلا مشخص کنند.