به گزارش اکو اقتصاد، «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه روز یکشنبه ۲۴ آبان، در نشست خبری با اصحاب رسانه، به بیان مهمترین مواضع، تصمیمات و اقدامات دستگاه دیپلماسی پرداخت. وی در ابتدای این نشست خبری گفت: در چند روز اخیر ایران ما شاهد برگزاری مراسم تشییع و بزرگداشت شهدای گمنام بود. آشنایان آسمان و غریبان خاک. این مراسم فقط تجدید خاطر دوران دفاع مقدس نیست بلکه یادآور هویت و فرهنگ این مرز و بوم است.

بیان مظلومیت فلسطین در واقع فریاد زدن برای انسانیت است

بقائی در ادامه با اشاره‌ای کوتاه به مسائل جاری در فلسطین گفت: وضعیت بسیار فاجعه‌بار انسانی در غزه، وجدان هر انسان آزاده‌ای را به درد می‌آورد. در پی این دو سه هفته، تعداد زیادی از فلسطینیان، به‌ویژه کودکان و زنان، به دلیل سیلاب، باران و سرما به شهادت رسیدند و همچنان در کل غزه، مردم فلسطین با انواع و اقسام جنایات رژیم صهیونیستی دست‌به‌گریبان هستند. در کرانه باختری هم وضعیت خیلی بهتر نیست. بیان مظلومیت فلسطین در واقع فریاد زدن برای انسانیت است. هم کشورهای اسلامی وظیفه و رسالت دارند برای اقدام عملی، و هم کل جامعه بین‌المللی؛ به خاطر اینکه موضوع فلسطین، موضوع عربی یا موضوع منطقه‌ای یا موضوع اسلامی نیست. مسئله فلسطین، مسئله انسان معاصر است.

تا زمانی که وضعیت فعلی ادامه دارد، انتظار تحول در همکاری ایران و آژانس نداریم

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره گزارش اخیر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و مطالبه برخی افکار عمومی در ایران برای خروج از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) گفت: آژانس تحت تأثیر رویکردهای جانبدارانه برخی مدیران و همچنین نفوذ آمریکا و برخی کشورهای اروپایی، بر روش پیشین خود یعنی گزارش‌دهی یک‌سویه درباره برنامه هسته‌ای ایران پافشاری می‌کند.

اسماعیل بقائی با اشاره به انتشار گزارش‌های آژانس پیش از انتشار رسمی از طریق برخی رسانه‌های غربی اظهار کرد: این نخستین بار نیست که گزارش‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، پیش از انتشار رسمی، از طریق برخی رسانه‌های غربی منتشر می‌شود. این نقصی است که آژانس باید با آن برخورد کند؛ البته اگر اراده‌ای برای این کار وجود داشته باشد. به نظر می‌رسد این امر تعمدی است.

وی ادامه داد: فارغ از بحث شکل انتشار گزارش‌ها، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تحت تأثیر رویکردهای جانبدارانه برخی از مدیران و همچنین تحت نفوذ آمریکا و برخی کشورهای اروپایی، بر روش پیشین خود پافشاری می‌کند؛ یعنی گزارش‌دهی یک‌سویه درباره برنامه هسته‌ای ایران. این رویکرد هم به اعتبار آژانس به‌عنوان نهاد صلاحیت‌دار بین‌المللی در موضوع هسته‌ای لطمه زده و هم مسئولیت آژانس را در پی خواهد داشت.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: اقداماتی که انجام شده، یعنی بهانه‌سازی برای تشدید فضا درباره برنامه هسته‌ای ایران، سودی برای آنها نداشته است؛ زیرا در دوره‌های قبلی نیز گزارش ارائه کردند و قطعنامه صادر شد که به طرح موضوع در شورای امنیت منجر شد، در حالی که می‌دانیم دو عضو دائم شورای امنیت اساساً با این رویکرد موافق نیستند و کلیت موضوع اسنپ‌بک را غیرقانونی می‌دانند. این موضوع باعث شده است که در سطح شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز با نوعی انشقاق مواجه باشیم که به مسائل دیگر هم تسری پیدا کرده است.

وی با اشاره به بخش دیگری از گزارش اخیر آژانس گفت: نکته حائز اهمیت در این گزارش آن است که آژانس ظاهراً برای نخستین بار مجبور شده به این واقعیت اعتراف کند که حملات صورت‌گرفته علیه تأسیسات هسته‌ای ایران، وضعیتی بی‌سابقه ایجاد کرده و باعث اختلال در فعالیت‌های آژانس در ایران شده است.

بقائی تصریح کرد: با وجود این، انتظار می‌رفت و همچنان انتظار می‌رود که آژانس بدون لکنت زبان و به‌سرعت این واقعیت را بیان کند که دلیل و علت اصلی وضعیت فعلی، تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران بوده است. در دو نوبت، در حین مذاکرات، به ایران حمله شد و تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان ایران مورد تعرض قرار گرفت. متأسفانه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، شورای حکام و شخص مدیرکل تاکنون این واقعیت عریان را نادیده گرفته‌اند. مادامی که این وضعیت ادامه داشته باشد، نمی‌توانیم انتظار تحولی در همکاری‌های ایران و آژانس داشته باشیم؛ زیرا خود آژانس نیز معترف است که حملات آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات هسته‌ای ایران باعث ایجاد این وضعیت شده است.

وی درباره احتمال خروج ایران از معاهده NPT نیز گفت: این موضوعی است که باید در نهادهای ذی‌ربط و بر اساس فرایندهای قانونی مربوطه درباره آن تصمیم‌گیری شود. مادامی که عضو معاهده NPT هستیم، به تعهدات مندرج در آن نیز پایبند خواهیم بود.

خاطره حمایت کشورهای منطقه از رژیم صدام از یاد ایرانی ها پاک نشده است

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به این پرسش ایرنا که «در جلسه روز جمعه شورای امنیت سازمان ملل که به درخواست بحرین تشکیل شد، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس ضمن اشاره به قطعنامه ۲۸۱۷ و یک قطعنامه دیگر خواسته‌های عجیبی مطرح کردند که از جمله آنها، مسئول شناختن ایران به‌خاطر حمله به برخی از این کشورها و درخواست غرامت از سوی ایران بود. چگونه چنین چیزی ممکن است؟ آیا مبنای حقوقی دارد؟ حق ذاتی و قانونی ایران برای دفاع از خود و مسئولیت کشورهایی که در این حملات نقش داشته‌اند یا زمینه استفاده از خاک و امکاناتشان علیه ایران را فراهم کرده‌اند، چه می‌شود؟ ایران برای مستندسازی حملات صورت گرفته از خاک این کشورها و درخواست غرامت چه کرده است؟» گفت: این کشورها و همچنین مدیرکل شورای همکاری خلیج فارس باید مراقب باشند که زخم‌های کهنه را دوباره نیشتر نزنند. آن‌ها باید بدانند که خاطره حمایت‌های همه‌جانبه کشورهای منطقه از رژیم صدام حسین هنوز از یاد ایرانیان نرفته و پرونده باز است. تردیدی نیست که برخی کشورهای منطقه صدها میلیارد دلار به رژیم صدام کمک کردند. کمک‌های تسلیحاتی، سیاسی و نظامی، از جمله اعزام نیرو و سرباز، همگی مستند شده و بخشی از مطالبات تاریخی ایرانیان است.

بقائی ادامه داد: کشورهایی که به‌صورت فعالانه در تجاوز نظامی علیه یک کشور همسایه مشارکت داشتند و فضا، خاک و آب خود را در اختیار متجاوزان علیه سرزمین ایران قرار دادند، چگونه می‌توانند درباره غرامت گیری از ایران اظهارنظر کنند؟ در حالی که مقام‌های آمریکایی، از جمله مقام‌های نظامی و غیرنظامی در بالاترین سطوح، از رئیس‌جمهور و وزیر خارجه گرفته تا فرماندهان نظامی و سنتکام اعلام کرده‌اند که کشورهای منطقه به‌صورت فعالانه به آن‌ها کمک کرده‌اند و از انها تقدیر می کنند. آیا می‌توان این اظهارات را نادیده گرفت و شواهد روشن را کتمان کرد؟

سخنگوی وزارت خارجه گفت: شواهد بسیار روشنی وجود دارد که خسارات و آسیب‌های واردشده به ایران، به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم، منشأ و ریشه از برخی کشورهای منطقه داشته است. بر اساس حقوق بین‌الملل و قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد، کشورهایی که به هر نحوی، مستقیم یا غیرمستقیم، در تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران نقش داشته‌اند، به‌عنوان همراه و همدست متجاوزان محسوب می‌شوند و در قبال جنایات ارتکابی مسئولیت دارند. بنابراین، این ما هستیم که مطالبه غرامت داریم و در این زمینه مستندسازی‌های لازم را انجام داده‌ایم.

نقش کشورهای منطقه در کمک به آمریکا برای حمله به ایران است، مستند شده است

بقائی در ادامه پاسخ به پرسش ایرنا افزود: در پاسخ به بخش دوم سؤال، باید بگویم تمامی مواردی که نشان‌دهنده نقش کشورهای منطقه در کمک به آمریکا برای حمله به ایران است، مستند شده و از طریق مجاری دیپلماتیک، به‌صورت مستقیم به این کشورها اعلام شده است. جمهوری اسلامی ایران قطعاً این موضوع را با جدیت پیگیری خواهد کرد. مسئولیت این دسته از کشورهای منطقه در قبال پیامدها و تبعات تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران محرز است.

وی خاطرنشان کرد: این موضوع آن‌قدر روشن و آشکار است که حتی اگر مقام‌های آمریکایی نیز به آن اعتراف نمی‌کردند، برای ما روشن بود. موشک‌ها، پهپادها و هواپیماهایی که از پایگاه‌های نظامی مستقر در این کشورها به پرواز درآمده‌اند، کمک‌های لجستیکی و پشتیبانی ارائه‌شده به قوای متجاوز و همچنین پایگاه‌هایی که در این کشورها تخریب شده‌اند، همگی نشانه‌های مشارکت آن‌ها در این تجاوز است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی در ادامه گفت: بار دیگر تأکید می‌کنیم که هیچ اقدامی از سوی ایران علیه حاکمیت این کشورها صورت نگرفته است. اقداماتی که ایران در دفاع از خود انجام داده، بر اساس ماده ۵۱ منشور ملل متحد، ماهیتی کاملاً دفاعی داشته و صرفاً پایگاه‌ها و دارایی‌های نظامی آمریکا را که برای حمله به ایران مورد استفاده قرار گرفته‌اند، هدف قرار داده است.

آمریکا دیپلماسی و مذاکره را از معنا تهی کرده است/جهان با سوءظن به ادعاهای دیپلماتیک آمریکا نگاه کند

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره ادعاهای متناقض مقامات آمریکایی درباره مذاکره و اینکه آیا اساساً کسی در جهان می‌تواند کمترین جدیتی در ادعاهای آن‌ها درباره پایبندی به دیپلماسی و مذاکره ببیند؛ گفت: ما به اختلافات و دعواهای داخلی آن‌ها کاری نداریم، اما این یک واقعیت است که آمریکا دیپلماسی و مذاکره را از معنا تهی کرده است. دیپلماسی و مذاکرات دیپلماتیک همواره ابزاری برای جلوگیری از تنش و برقراری صلح بوده‌اند؛ اما آمریکا در دو نوبت و در فاصله کمتر از ۹ ماه، از دیپلماسی به‌عنوان ابزاری برای کمین کردن و شبیخون زدن استفاده کرده است.

وی ادامه داد: از این منظر، طبیعی است که جهان با سوءظن به ادعاهای دیپلماتیک آمریکا نگاه کند. قطعاً هر کشوری، به‌ویژه کشوری مانند ایران که تجربه بسیار سنگینی از تعامل با آمریکا دارد، موظف است در هر فرایند و روندی، این تجربیات را با دقت مدنظر قرار دهد و در تصمیم‌گیری‌های دیپلماتیک خود از آن‌ها بهره بگیرد.