به گزارش بورس فوری، آژانس بين‌المللي انرژي گزارشي از ميزان يارانه پرداخت شده به حامل‌هاي انرژي در سال ۲۰۲۰ ميلادي را منتشر کرده است. بر اساس آمار اعلام شده از سوي اين آژانس، ايران رتبه نخست را در پرداخت يارانه انرژي جهان به خود اختصاص داده است.ايران در سال گذشته حدود پنج ميليارد دلار يارانه در بخش نفت، ۱۲.۵ ميليارد دلار در بخش برق و ۱۲.۲ ميليارد دلار در بخش گاز پرداخت کرده است که در مجموع ۲۹.۵ ميليارد دلار يارانه به انرژي اختصاص داده است.
اين در شرايطي است که مجموع يارانه پرداخت شده انرژي در جهان عددي حدود ۱۸۱ ميليارد دلار بوده است. بنابراين ايران در سال گذشته ۱۶.۲ درصد از کل يارانه پرداخت شده به حامل‌هاي انرژي را به خود اختصاص داده است.
اين در حالي است که در سال ۲۰۲۰ مقدار يارانه پرداختي انرژي در جهان ۴۰ درصد کمتر از سال ۲۰۱۹ بوده و با رقمي حدود ۱۸۱ ميليارد دلار به پايين‌ترين سطح از سال ۲۰۰۷ تاکنون رسيده است. به عبارتي ديگر، حدود ۵۰ ميليارد دلار کمتر از سال ۲۰۱۹ بوده است. در سال ۲۰۲۰ مقدار يارانه پرداختي انرژي در جهان ۴۰ درصد کمتر از سال ۲۰۱۹ بوده و با رقمي حدود ۱۸۱ ميليارد دلار به پايين‌ترين سطح از سال ۲۰۰۷ تاکنون رسيده است. به عبارتي ديگر، حدود ۵۰ ميليارد دلار کمتر از سال ۲۰۱۹ بوده است.
آمارهاي آژانس بين‌المللي انرژي نشان مي‌دهد که در مجموع يارانه پرداخت شده در بخش برق در جهان در سال گذشته ميلادي عددي معادل ۵۰ ميليارد دلار بوده است که از اين ميزان ۱۲.۵ ميليارد دلار معادل ۲۵ درصد سهم ايران است.

شرايط در پرداخت يارانه انرژي به گاز بسيار بدتر است.
مجموع يارانه پرداخت شده به بخش گاز در سال ۲۰۲۰ حدود ۳۵ ميليارد لار بوده که ايران با پرداخت ۱۲.۲ ميليارد دلار يارانه در اين بخش سهمي بيش از ۴۰ درصدي را به خود اختصاص داده است.
اين در حالي است که ايران اگرچه دومين کشور دارنده ذخاير گاز جهان است و ظرفيت توليد گاز آن نيز بيش از يک ميليارد متر مکعب در روز است، اما براي تامين سوخت زمستاني نيروگاه‌ها با مشکل رو به رو است.
وزير نفت نيز پيش از اين  با بيان اينکه درسال گذشته حدود ۱۶۰ ميليون متر مکعب در بعضي از روزهاي فصل سرد بخصوص در استان‌هاي شمال و شمال شرق کشور کسري گاز داشتيم، گفت: امسال پيش‌بيني مي‌کنيم که با روند رشد مصرف در کشور که بين ۸ تا ۱۰ درصد است، در فصل سرد تا ۲۰۰ ميليون متر مکعب در روز کسري گاز داشته باشيم، به همين خاطر جلسات تامين سوخت زمستاني را شروع کرديم.
با اين حال کمبود گاز در زمستان بسيار جدي است. در سال‌هاي گذشته نيز اگرچه ديگر قطعي گاز بخش خانگي به‌ويژه در استان‌هاي شمالي اتفاق نيفتاد، اما نيروگاه‌ها با کاهش گاز رساني در زمستان دست به گريبان بودند.
اين موضوع در کنار پايين‌بودن بازده نيروگاه‌هاي کشور، زنگ خطري براي قطعي برق در زمستان است.
آمارها نشان مي‌دهد در زمستان سال گذشته در برخي روزها، گاز تحويلي به نيروگاه‌ها به زير ۷۰ ميليون مترمکعب در روز رسيد. اين در حالي است که اگر نيروگاه‌هاي کشور بخواهند با همه ظرفيت خود کار کنند سوختي معادل ۱۹۰ ميليون متر مکعب گاز در روز نياز دارند.
بنابراين بقيه سوخت مورد نياز نيروگاه‌ها در زمستان به وسيله سوخت مايع تامين شده است.
با اين حال نگاهي به مصرف سوخت مايع در کشور نيز نشان مي‌دهد که توانايي تامين روزانه ۱۲۰ ميليون ليتر گازوئيل و مازوت براي تحويل به نيروگاه‌هاي کشور وجود ندارد.
بررسي‌هاي ايرنا نشان مي‌دهد تعهد روزانه تحويل سوخت مايع به نيروگاه‌ها معادل ۵۰ ميليون ليتر در روز است. بخشي از اين ۵۰ ميليون ليتر از مخازن ذخيره‌سازي نيروگاه‌ها که در تابستان پر شده تامين مي‌شود و بخشي ديگر روزانه به نيروگاه‌ها تحويل خواهد شد.
بنابراين حتي اگر در زمستان گاز تحويلي به نيروگاه‌ها روزانه ۱۰۰ ميليون مترمکعب در روز باشد باز هم نيروگاه‌ها با کمبودي معادل ۵۰ ميليون ليتر سوخت در روز براي استفاده از همه ظرفيت خود روبه‌رو خواهند بود.
در پنج ماهه ابتدايي امسال روزانه ۱۸ ميليون ليتر گازوئيل به نيروگاه‌ها تحويل شده و اين در حالي است که مصرف در اين بازه زماني روزانه ۱۲ ميليون ليتر برآورد مي‌شود. در هفت ماهه بعد سال اما در حالي که مصرف به ۳۲ ميليون ليتر در روز مي‌رسد، تحويل گازوئيل ۲۹ ميليون ليتر خواهد بود که اين تراز منفي از محل ذخيره گازوئيل در پنج ماهه ابتدايي سال در نيروگاه‌ها تامين خواهد شد.
مصرف نفت کوره نيز در حالي که در پنج ماهه نخست سال در نيروگاه‌ها روزانه بين سه تا چهار ميليون ليتر بوده، در زمستان به ۱۸ ميليون ليتر در روز مي‌رسد.
با توجه به اين اعداد و ارقام مشخص مي‌شود که روزانه مي‌توان تا ۵۰ ميليون ليتر سوخت مايع (شامل ۳۲ ميليون ليتر گازوئيل و ۱۸ ميليون ليتر مازوت) در نيروگاه‌ها مصرف کرد. نگراني‌ها آنجا بيشتر مي‌شود که مصرف گازوئيل در داخل کشور نيز رو به فزوني است. اکنون مصرف گازوئيل در بخش حمل و نقل کشور ۷۰ ميليون ليتر در روز است و با توجه به ظرفيت توليد ۱۱۵ ميليون ليتري پالايشگاه‌هاي کشور براي توليد گازوئيل، حدود ۴۰ ميليون ليتر براي ساير مصارف باقي مي‌ماند.
 براساس تراز سال ۹۷، مصرف فعلي انرژي کشور معادل ۶.۳ ميليون بشکه نفت در روز است که چنانچه برنامه‌هاي بهينه‌سازي انجام شود، قابليت صرفه‌جويي ۵۰ درصدي مصرف انرژي وجود خواهد داشت. 
در طول دهه‌هاي اخير عرضه انرژي اوليه کشور بطور متوسط سالانه سه درصد رشد داشته و با توجه به رشد توليد ناخالص داخلي موجب روند افزايشي شدت مصرف انرژي اوليه شده است. در حالي که شدت مصرف انرژي جهان در طول دهه‌هاي گذشته روند کاهشي داشته است.
شدت عرضه انرژي در ايران بيش از سه برابر متوسط جهاني است و ايران از نظر ميزان عرضه انرژي نزديک به کشور آلمان است اما شدت انرژي ايران ۶ برابر آلمان است. 
اين در شرايطي است که ميزان توليد ناخالص آلمان با توجه به شاخص برابري قدرت خريد بيش از سه برابر و بدون در نظر گرفتن اين شاخص ۶ برابر ايران است و اين اعداد نشان مي‌دهد مصرف انرژي در ايران در خدمت بخش غير مولد است.

به کانال تلگرامی  «بورس فوری » بپیوندید
t.me/boursfoori