به گزارش اکواقتصاد، در حاشیه هجدهمین نمایشگاه نظام مالی و سرمایهگذاری، مدیرعامل بورس اوراق بهادار تهران از سه برنامه مهم این شرکت برای توسعه زیرساختهای بازار سرمایه خبر داد؛ برنامههایی که میتوانند دامنه فعالیت بورس را از معاملات متعارف سهام فراتر برده و زمینه حضور طیف گستردهتری از سرمایهگذاران، بنگاههای اقتصادی و نهادهای مالی را در بازار سرمایه فراهم کنند.
محمود گودرزی، مدیرعامل بورس اوراق بهادار تهران، با تشریح جزئیات این پروژهها، از راهاندازی اوراق قابل معامله مبتنی بر شاخص (ETN)، ایجاد بازار خصوصی (Private Market) در قالب شش تابلو معاملاتی و فراهمسازی امکان انجام معاملات اختیار معامله بر شاخص کل بورس تهران بهعنوان سه محور اصلی برنامههای توسعهای این شرکت یاد کرد.
این طرحها با هدف متنوعسازی ابزارهای سرمایهگذاری، ایجاد بسترهای جدید تأمین مالی، افزایش شفافیت اقتصادی و پاسخگویی به نیازهای متفاوت فعالان بازار سرمایه طراحی شدهاند.
اوراق ETN؛ اتصال شاخصهای اقتصادی به ابزارهای سرمایهگذاری
نخستین پروژه مورد اشاره مدیرعامل بورس تهران، راهاندازی اوراق رسید برگ قابل معامله یا ETN است؛ ابزاری که میتواند امکان سرمایهگذاری بر مبنای شاخصهای متنوع اقتصادی و مالی را برای سرمایهگذاران فراهم کند.
گودرزی در تشریح این برنامه، به نقش پایگاه داده بورس تهران اشاره کرد و گفت یکی از اهداف اصلی راهاندازی این پایگاه، انتشار شاخصهای متنوعی است که در اقتصاد ایران تولید و منتشر میشوند تا نهادهای مالی بتوانند بر مبنای این شاخصها، برای انتشار اوراق ETN اقدام کنند.
بر این اساس، پایگاه داده بورس تهران صرفاً محلی برای گردآوری و انتشار اطلاعات نخواهد بود، بلکه قرار است به زیرساختی برای توسعه ابزارهای مالی جدید تبدیل شود؛ بهگونهای که دادهها و شاخصهای اقتصادی بتوانند زمینهساز طراحی محصولات سرمایهگذاری متنوع باشند.
اهمیت این موضوع از آن جهت است که در بازارهای مالی، سرمایهگذاران همواره به دنبال ابزارهایی هستند که بتوانند متناسب با تحلیل و پیشبینی خود از روند متغیرهای اقتصادی، موقعیت سرمایهگذاری مناسبی اتخاذ کنند. اوراق ETN میتواند چنین امکانی را بر مبنای شاخصهای مختلف فراهم کند.
به گفته مدیرعامل بورس تهران، دامنه شاخصهای قابل استفاده در این ابزار محدود به بازار سهام نیست و میتواند شاخص نرخ بهره، انواع کالاها (کامودیتیها)، شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران و حتی شاخصهای مرتبط با سرمایهگذاری در حوزههای مختلف را شامل شود.
در این مدل، سرمایهگذاران بر اساس شاخص موردنظر خود اقدام به خرید اوراق میکنند و بازدهی آنها متناسب با شاخص مبنای اوراق تعیین خواهد شد. به این ترتیب، امکان طراحی ابزارهای مالی با پشتوانه شاخصهای متنوع اقتصادی و سرمایهگذاری فراهم میشود.
البته انتشار این اوراق به معنای امکان ورود مستقیم تمامی فعالان به فرآیند انتشار نیست؛ چراکه به گفته گودرزی، عموماً نهادهای مالی و مؤسسات مالی معتبر امکان انتشار این نوع اوراق را خواهند داشت.
در حال حاضر، سازمان بورس و اوراق بهادار موافقت خود را با این ابزار اعلام کرده و بورس تهران در انتظار تصمیم نهایی شورای عالی بورس برای اجراییشدن آن است. بنابراین، تعیین تکلیف نهایی این پروژه به تصمیم این شورا وابسته خواهد بود.
بازار خصوصی؛ ایجاد مسیر جدید برای معامله سهام شرکتهای خارج از بورس
دومین پروژه راهبردی بورس تهران، راهاندازی بازار خصوصی یا Private Market است؛ طرحی که مدیرعامل بورس تهران از آن بهعنوان تحولی اساسی در نظام شفافیت اقتصادی کشور یاد میکند.
یکی از محدودیتهای موجود در ساختار بازار سرمایه این است که شرکتهایی که قصد دارند سهام خود را در بستری رسمی و شفاف معامله کنند، در بسیاری از موارد ناگزیر از ورود به بازار عمومی و عرضه سهام از طریق فرآیند عرضه اولیه هستند؛ درحالیکه همه کسبوکارها تمایل یا شرایط لازم برای عرضه عمومی سهام خود را ندارند.
بازار خصوصی با هدف پاسخگویی به همین نیاز طراحی شده است تا شرکتها و کسبوکارهایی که قصد ورود به بازار عمومی و عرضه سهام به عموم مردم را ندارند، بتوانند از یک بستر معاملاتی ساختارمند برای انجام معاملات سهام خود استفاده کنند.
گودرزی با اشاره به طراحی این بازار در قالب شش تابلو معاملاتی، توضیح داد که این ساختار امکان فعالیت گروههای مختلفی از کسبوکارها را فراهم میکند.
بر اساس توضیحات ارائهشده، کسبوکارهای خانوادگی، شرکتهای خصوصی، مجموعههای دانشبنیان و همچنین برخی واگذاریهایی که از سوی دولت یا وزارتخانهها انجام میشود، میتوانند از ظرفیت این بازار بهرهمند شوند.
یکی از ویژگیهای مهم بازار خصوصی، نحوه انجام معاملات در آن است. برخلاف بازار عمومی که معاملات سهام در دسترس عموم سرمایهگذاران قرار دارد، در بازار خصوصی قرار است معاملات عمدتاً بهصورت عمده و بلوکی انجام شود و عموم مردم درگیر این فرآیند معاملاتی نباشند.
به این ترتیب، شرکتهایی که به دلایل مختلف تمایلی به عرضه عمومی سهام خود ندارند، میتوانند از طریق این بستر، امکان نقلوانتقال سهام و انجام معاملات میان سرمایهگذاران و خریداران واجد شرایط را داشته باشند.
راهاندازی چنین بازاری میتواند از منظر توسعه بازار سرمایه نیز اهمیت داشته باشد؛ چراکه بخش قابلتوجهی از فعالیتهای اقتصادی کشور در قالب شرکتهای خصوصی و خانوادگی انجام میشود که تاکنون از ظرفیت بازارهای رسمی سهام به شکل متعارف استفاده نکردهاند.
بازار خصوصی میتواند زمینه ایجاد بستری شفافتر برای معاملات این شرکتها را فراهم کند و مسیر جدیدی برای ارتباط سرمایهگذاران با کسبوکارهایی ایجاد کند که هنوز وارد بازار عمومی سرمایه نشدهاند.
همچنین استفاده از این ظرفیت در واگذاریهای دولتی و وزارتخانهها میتواند امکان انجام معاملات عمده و بلوکی را در چارچوب یک بستر معاملاتی مشخص فراهم کند.
از این منظر، بازار خصوصی تنها یک ابزار معاملاتی جدید نیست، بلکه میتواند به تکمیل ساختار بازار سرمایه و گسترش دامنه فعالیت آن به بخشهای بیشتری از اقتصاد کشور کمک کند.
اختیار معامله شاخص کل؛ گامی تازه در توسعه بازار مشتقه
سومین پروژهای که مدیرعامل بورس تهران از آن خبر داد، راهاندازی قراردادهای اختیار معامله مبتنی بر شاخص کل بورس تهران است؛ ابزاری که امکان انجام معاملات مشتقه بر مبنای یکی از مهمترین نماگرهای بازار سرمایه را فراهم میکند.
در حال حاضر، شاخص کل یکی از مهمترین معیارهای ارزیابی وضعیت عمومی بازار سهام و سنجش روند حرکت قیمتها در بورس تهران محسوب میشود. فراهمشدن امکان معامله اختیار بر مبنای این شاخص، میتواند دامنه ابزارهای قابل استفاده برای سرمایهگذاران حرفهای را گسترش دهد.
گودرزی با تأکید بر اهمیت این برنامه اعلام کرد که بورس تهران در آینده نزدیک امکان انجام معاملات اختیار معامله روی شاخص کل را فراهم خواهد کرد.
اهمیت این ابزار در آن است که سرمایهگذاران بهجای تمرکز صرف بر خریدوفروش سهام شرکتهای مشخص، میتوانند موقعیت معاملاتی خود را بر اساس روند کلی شاخص کل طراحی کنند.
توسعه ابزارهای مشتقه مبتنی بر شاخص، همچنین میتواند ظرفیتهای جدیدی برای مدیریت ریسک و استفاده از استراتژیهای متنوع معاملاتی ایجاد کند و به تکمیل زنجیره ابزارهای مالی در بازار سرمایه بینجامد.
با این اقدام، شاخص کل بورس تهران علاوه بر نقش فعلی خود در نمایش وضعیت عمومی بازار، میتواند به مبنایی برای طراحی و توسعه ابزارهای معاملاتی جدید نیز تبدیل شود.
سه پروژه با یک هدف؛ تعمیق بازار و تنوعبخشی به فرصتهای سرمایهگذاری
مرور سه پروژه اعلامشده از سوی مدیرعامل بورس تهران نشان میدهد که رویکرد جدید این شرکت صرفاً بر افزایش تعداد شرکتهای پذیرفتهشده یا توسعه معاملات سهام متمرکز نیست، بلکه ایجاد زیرساختهای جدید برای پاسخگویی به نیازهای متنوع اقتصاد و بازار سرمایه را دنبال میکند.
در این میان، اوراق ETN میتواند ارتباط میان شاخصهای اقتصادی و ابزارهای سرمایهگذاری را تقویت کند؛ بازار خصوصی امکان حضور کسبوکارهایی را فراهم میکند که تمایلی به ورود به بازار عمومی ندارند و قراردادهای اختیار معامله شاخص کل نیز ابزارهای تازهای برای فعالیت حرفهای در بازار مشتقه در اختیار سرمایهگذاران قرار میدهد.
نکته قابل توجه آن است که هر سه پروژه، بخشی از محدودیتهای موجود در ساختار فعلی بازار سرمایه را هدف قرار دادهاند؛ از محدودبودن ابزارهای سرمایهگذاری مبتنی بر شاخصهای اقتصادی گرفته تا نبود بستر معاملاتی متناسب برای شرکتهای خصوصی و محدودیت تنوع ابزارهای مشتقه مبتنی بر شاخص کل.
با این حال، تحقق اهداف این برنامهها به نحوه طراحی سازوکارهای اجرایی، تصویب مقررات لازم، فراهمشدن زیرساختهای معاملاتی و استقبال نهادهای مالی و فعالان بازار وابسته است.
در مجموع، برنامه بورس تهران برای راهاندازی اوراق ETN، ایجاد بازار خصوصی در شش تابلو و عرضه اختیار معامله شاخص کل را میتوان تلاشی برای حرکت به سمت بازاری متنوعتر، عمیقتر و برخوردار از ابزارهای مالی پیشرفتهتر دانست؛ مسیری که در صورت اجرای موفق، میتواند نقش بازار سرمایه را در تأمین مالی بنگاهها و هدایت سرمایههای اقتصادی پررنگتر کند.
نظرات (0)
هنوز نظری ثبت نشده است. اولین نفر باشید!
ثبت نظر جدید