به گزارش اکو اقتصاد، تشدید بحران در خلیج فارس و اختلال در تردد نفتکش‌ها، پیامدهای خود را به زنجیره حمل‌ونقل جهانی انرژی نیز گسترش داده است؛ به‌طوری‌که اکنون صادرات نفت خام آمریکا نیز با مشکل تأمین نفتکش‌های غول‌پیکر و افزایش هزینه حمل دریایی مواجه شده است.

بر اساس گزارشی که بلومبرگ منتشر کرده است، مدیرعامل بندر کورپوس کریستی در ایالت تگزاس آمریکا اعلام کرد در هفته منتهی به 12 نوامبر، هیچ نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) برای بارگیری نفت وارد خلیج مکزیک نشده است؛ اتفاقی که از سال 2022 تاکنون سابقه نداشته است.

این وضعیت نشان‌دهنده گسترش آثار بحران حمل‌ونقل دریایی نفت است؛ بحرانی که در ابتدا با اختلال در تردد نفتکش‌ها در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز تشدید شد و اکنون با کاهش ظرفیت در دسترس ناوگان جهانی، بر صادرات تولیدکنندگان نفت در سایر مناطق جهان نیز اثر گذاشته است.

افزایش هزینه حمل نفتکش‌ها به 80 میلیون دلار

یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد این محدودیت، افزایش شدید هزینه اجاره نفتکش‌های غول‌پیکر است. بر اساس گزارش بلومبرگ، هزینه اجاره یک نفتکش VLCC در مقطعی به حدود 80 میلیون دلار رسید؛ هرچند این رقم بعداً به حدود 34 میلیون دلار کاهش یافت.

نفتکش‌های VLCC با ظرفیت حمل حدود 2 میلیون بشکه نفت خام، از مهم‌ترین ابزارهای انتقال محموله‌های بزرگ نفتی در تجارت بین‌المللی هستند. با این حال، افزایش هزینه اجاره و کاهش تعداد شناورهای در دسترس باعث شده است صادرکنندگان آمریکایی برای انتقال نفت خود به استفاده از نفتکش‌های کوچک‌تر روی بیاورند.

در همین ارتباط، صادرکنندگان نفت آمریکا به استفاده از نفتکش‌های سوئزمکس و افراماکس روی آورده‌اند. این شناورها ظرفیت کمتری نسبت به نفتکش‌های غول‌پیکر دارند و برای انتقال حجم مشابهی از نفت، تعداد بیشتری از آنها مورد نیاز است.

به گفته مدیرعامل بندر کورپوس کریستی، این تغییر در الگوی حمل‌ونقل، فشار بیشتری بر ظرفیت اسکله‌ها و زیرساخت‌های بارگیری وارد کرده و به ایجاد گلوگاه در صادرات نفت منجر شده است.

تغییر مسیر صادرات نفت آمریکا به سمت اروپا

از دیگر پیامدهای افزایش هزینه حمل دریایی، تغییر در مقصد محموله‌های نفت خام آمریکا است. بر اساس داده‌های مورد اشاره در گزارش بلومبرگ، از مجموع 40 محموله نفت خام که در هفته گذشته از بنادر ساحل خلیج مکزیک آمریکا صادر شدند، 17 محموله مقصد روتردام هلند را داشتند و هیچ‌یک از محموله‌ها مقصد آسیایی را اعلام نکرده بودند.

این موضوع نشان می‌دهد افزایش هزینه حمل دریایی و محدودیت دسترسی به نفتکش‌ها می‌تواند بر انتخاب بازارهای مقصد نیز تأثیر بگذارد. در شرایطی که انتقال نفت به بازارهای آسیایی مستلزم طی مسافت طولانی‌تری است، بازار اروپا به دلیل فاصله کمتر می‌تواند برای صادرکنندگان آمریکایی جذابیت بیشتری داشته باشد.

همچنین بر اساس این گزارش، صادرات نفت خام بندر کورپوس کریستی در سه‌ماهه سوم سال جاری میلادی حدود 3 درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش داشته است.

گسترش بحران هرمز به زنجیره تأمین جهانی انرژی

تحولات اخیر نشان می‌دهد آثار بحران در خلیج فارس صرفاً به کاهش عرضه نفت یا محدودیت صادرات کشورهای منطقه محدود نمانده است. اختلال در تردد نفتکش‌ها، افزایش زمان سفر شناورها و رشد هزینه اجاره کشتی‌ها، ظرفیت حمل‌ونقل دریایی نفت را در سطح جهانی تحت فشار قرار داده است.

در چنین شرایطی، حتی تولیدکنندگان بزرگی مانند آمریکا که خارج از منطقه خلیج فارس فعالیت می‌کنند، از تبعات محدودیت در ناوگان حمل‌ونقل دریایی مصون نمانده‌اند.

به بیان دیگر، بحران در بازار جهانی انرژی علاوه بر بخش تولید و عرضه، به حلقه حمل‌ونقل و لجستیک نیز سرایت کرده است؛ مسئله‌ای که می‌تواند هزینه نهایی صادرات نفت را افزایش دهد، مسیرهای تجاری را تغییر دهد و رقابت میان عرضه‌کنندگان نفت در بازارهای منطقه‌ای و بین‌المللی را تحت تأثیر قرار دهد.