به گزارش اکو اقتصاد، از محورهای اصلی همایش بیمه و توسعه ۱۴۰۵، تمرکززدایی، بیمه‌گری استانی و منطقه‌ای و توسعه متوازن بازار است که بدون شک فرصت ارزشمندی برای برجسته‌سازی پژوهش‌های استان‌محور و ورود جدی‌تر داده‌های منطقه‌ای به مطالعات سیاست‌گذاری صنعت بیمه خواهدبود. توسعه بیمه در یک استان صنعتی با استان کشاورزی مبنا، مرزی، گردشگرپذیر یا برخوردار از جمعیت سالمند، از مسیرهای یکسانی عبور نمی‌کند. فلذا نسخه واحد توسعه صنعت در تمام استان‌ها، نه اثربخش بوده و نه می‌تواند به توزیع متوازن خدمات بیمه‌ای منجر شود.

مبرهن است که صنعت بیمه کشور برای عبور از مرحله رشد کمی و حرکت به سمت توسعه متوازن، به شناخت دقیق‌تر از ظرفیت‌ها، نیازها و شکاف‌های بیمه‌ای در مناطق مختلف کشور نیاز دارد. بازار بیمه در استان‌های مختلف از نظر ساختار اقتصادی، ترکیب جمعیت، سطح درآمد، فعالیت‌های تولیدی، ریسک‌های اقلیمی، الگوی اشتغال و میزان دسترسی به خدمات بیمه‌ای تفاوت‌های معناداری دارد. معهذا بخش قابل توجهی از تحلیل، سیاست‌گذاری‌ و برنامه‌های توسعه بازار بیمه همچنان بر مبنای شاخص‌های کلان و میانگین‌های ملی انجام می‌شود که عنداللزوم تصویر استان محوری دقیقی ارائه نمی‌کنند.

نویسنده بر این باور است که پژوهش‌های استان‌محور باید از توصیف ساده آمار حق بیمه و خسارت و شناخت ضریب استانی نفوذ بیمه عبور کرده و مقتضی است شکاف پوشش بیمه‌ای در رشته‌های مختلف، سهم خانوارها و بنگاه‌های فاقد پوشش، ظرفیت اقتصادی مناطق، ترکیب پرتفوی شرکت‌های بیمه، میزان دسترسی به شبکه فروش، هزینه‌های توزیع خدمات و تناسب محصولات موجود با ریسک‌های بومی مورد بررسی قرار گیرد. کاوش فوق الذکر مشخص خواهدکرد که کدام استان‌ها با کمبود عرضه بیمه‌ای مواجه‌اند، در کدام مناطق تقاضای بالقوه بالفعل نشده وجود داشته و چه رشته‌هایی از بیمه برای توسعه منطقه‌ای اولویت بیشتری دارند. از ضرورت‌های مهم مورد اشاره طراحی شاخص‌های ترکیبی برای سنجش ظرفیت بازار بیمه در مقیاس استانی است که بتواند اطلاعات مربوط به جمعیت، تولید اقتصادی، اشتغال، دارایی‌ها، ریسک‌های طبیعی و انسانی، سطح پوشش بیمه‌ای و دسترسی به خدمات را در کنار یکدیگر قرار داده و امکان مقایسه دقیق‌تر استان‌ها و شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری بیمه‌ای را فراهم می‌کند. فلذا مشارکت خبرگان استانی، مدیران شرکت‌های بیمه، شبکه نمایندگی، کارگزاران و پژوهشگران دانشگاهی اهمیت ویژه‌ای دارد چرا که داده‌های آماری بدون شناخت میدانی از رفتار بازار و محدودیت‌های اجرایی، تصویر کاملی از ظرفیت بیمه‌ای مناطق ارائه نمی‌کنند.

همچنین باید تاکید کرد که بیمه مرکزی هم خواهدتوانست از پژوهش های استان محور برای ارزیابی شکاف پوشش بیمه‌ای، پایش عدالت در دسترسی به خدمات و تدوین سیاست‌های نظارتی متناسب با ویژگی‌های هر منطقه استفاده کند. نویسنده معتقد است خروجی بهینه مطالعات استانی، ایجاد پایگاه تحلیلی و قابل به‌روزرسانی از ظرفیت بازار بیمه استان‌هاست که امکان رصد تغییرات، مقایسه عملکرد و سنجش اثربخشی سیاست‌های توسعه‌ای را فراهم کند. پیوند اطلاعات مذکور با فناوری‌های داده کاوی و ابزارهای هوش مصنوعی هم زمینه شناسایی مناطق کمتر برخوردار از پوشش بیمه‌ای و پیش‌بینی فرصت‌های جدید بازار را فراهم خواهدساخت.

شایسته است بیمه و توسعه ۱۴۰۵ با اختصاص جایگاه جدی به مطالعات بومی و منطقه ای، زمینه عبور از نگاه یکسان به بازارهای متفاوت را فراهم کند. اکنون زمان آن رسیده است که استان‌ها از حاشیه آمارهای ملی خارج شده و به یکی از محورهای اصلی پژوهش، برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری صنعت بیمه تبدیل شوند.

وحید نوبهار
مشاور مدیرعامل بانک دی و طراح پروژه هاب راهبردی مزایای دیجیتال