به گزارش اکو اقتصاد از وزیران امور خارجه کشورهای عضو گروه هفت، روز دوشنبه ۱۸ آبان نشست دو روزه خود را در پاریس آغاز کردند. جنگ اوکراین، تنش‌های خاورمیانه و تحولات مرتبط به تجاوز آمریکایی-صهیونیستی به ایران، امنیت انرژی و دریانوردی و هوش مصنوعی از محورهای این نشست بود. گفت‌وگوها در شرایطی برگزار شد که متحدان آمریکا می‌کوشیدند پیامدهای انتخابات میان‌دوره‌ای این کشور و احتمال تغییر در سیاست خارجی دولت دونالد ترامپ را ارزیابی کنند.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، که نخستین سفر خارجی خود را پس از انتخابات میان‌دوره‌ای انجام می‌داد، پیش از نشست گفته بود تغییر ترکیب کنگره مانع ادامه کار دولت نخواهد شد. با این حال، موضوع آینده سیاست واشنگتن و چگونگی تعامل این کشور با متحدانش در گفت‌وگوهای پاریس مطرح بود.

اوکراین؛ نگرانی از کنار گذاشته‌شدن اروپا

مناقشه اوکراین یکی از مهم‌ترین محورهای نشست بود. هم‌زمان با گردهمایی وزیران در پاریس، قرار بود گفت‌وگوهایی با حضور نمایندگان آمریکا، روسیه و اوکراین در ابوظبی برگزار شود. روبیو از ازسرگیری مذاکرات استقبال کرد، اما گفت رسیدن به نتیجه‌ای سازنده آسان نیست. او همچنین با گفت‌وگوی مستقیم اروپایی‌ها و روسیه مخالفتی نداشت.

وزیر خارجه آلمان، یوهان وادفول، از تلاش آمریکا برای کشاندن طرف‌های درگیر به میز مذاکره قدردانی کرد، اما تأکید داشت که اروپا باید در هر راه‌حل مربوط به جنگ حضور داشته باشد. وزیر خارجه فرانسه، ژان نوئل بارو، نیز گفته بود اروپایی‌ها در مذاکرات ابوظبی نماینده خواهند داشت.

در مقابل، کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، درباره چشم‌انداز مذاکرات ابراز تردید کرد و گفت نشانه‌ای از آمادگی روسیه برای مذاکره با حسن نیت دیده نمی‌شود. او بر ضرورت برقراری آتش‌بس پیش از مذاکرات جدی تأکید کرد. کالاس همچنین در واکنش به پیشنهاد گفت‌وگوی روسیه و اروپا درباره ترتیبات امنیتی گسترده‌تر گفت اروپا از پیش دارای ساختار امنیتی است.

نگرانی برخی دولت‌های اروپایی این بود که تلاش دولت ترامپ برای دستیابی به توافقی سریع با مسکو، به توافقی منجر شود که مواضع روسیه را در نظر بگیرد و نقش اروپا را کم‌رنگ کند. نمایندگان اروپایی در پاریس بر ضرورت مشارکت خود در هرگونه توافق درباره آینده اوکراین و امنیت اروپا تأکید کردند.

ایران و خاورمیانه؛ امنیت تنگه هرمز و انرژی

ایران و تحولات خاورمیانه نیز در دستور کار نشست قرار داشت. به گفته وزارت خارجه فرانسه، امنیت دریایی، تنگه هرمز و پیامدهای بحران منطقه‌ای برای انرژی از موضوعات مورد توجه وزیران بود. در گزارش‌ها همچنین به حملات آمریکا به ایران با حمایت رژیم صهیونیستی و پیامدهای این تجاوز، از جمله اختلال در تردد از تنگه هرمز و افزایش قیمت انرژی، اشاره شده است.

روبیو با ژست حمایت از دیپلماسی، با تکرار ادعاهای همیشگی و بی‌اساس آمریکا، خواسته‌های ایران را «غیرقابل‌قبول» و «غیرواقع‌بینانه» خواند و با لحنی منفی از پیشرفت گفت‌وگوها سخن گفت؛ این ادعا در حالی مطرح می‌شود که سهم اصلی بن‌بست فعلی به سیاست‌های یک‌جانبه و فشارهای واشنگتن بازمی‌گردد و قطر و دیگر میانجی‌ها هم‌چنان در تلاش‌اند با رفع تنش‌ها، راه را برای گفت‌وگو باز کنند.

گسترش درگیری در منطقه و پیامدهای آن برای لبنان نیز از دیگر نگرانی‌ها بود. فرانسه مسئله لبنان را از اولویت‌های دیپلماتیک خود دانست و اعلام کرد این موضوع در نشست مطرح خواهد شد. پاریس همچنین در پی یافتن سازوکاری جایگزین برای نیروی موقت سازمان ملل در لبنان است؛ مأموریت این نیرو در اوایل دی ماه (قبل از پایان سال جاری میلادی) به پایان می‌رسد.

اختلاف‌ها در کنار تأکید بر همکاری

با وجود اختلاف‌نظرها درباره مناقشه اوکراین، تجاوز علیه ایران و نقش نهادهای بین‌المللی، مقام‌های شرکت‌کننده در اظهارات عمومی بر اهمیت گفت‌وگو و همکاری تأکید کردند. یکی دیگر از موضوعات اختلافی، دیوان کیفری بین‌المللی بود؛ آمریکا این دیوان را به فراتر رفتن از اختیاراتش متهم کرده و آن را هدف تحریم قرار داده است.

فرانسه علاوه بر وزیران خارجه کشورهای عضو گروه هفت، نمایندگانی از برزیل، کره جنوبی، مصر، عربستان سعودی و اوکراین را نیز برای شرکت در بخش‌هایی از نشست دعوت کرد. هوش مصنوعی، بحران‌های انسانی، آفریقا، چین، کوبا و هائیتی نیز در دستور کار قرار داشتند.

نشست پاریس یکی از رویدادهای مهم پایانی دوره ریاست فرانسه بر گروه هفت بود؛ ریاستی که پس از آن به آمریکا واگذار می‌شود.

اعتبار میزبانی فرانسه

به گزارش ایرنا به نقل از خبرگزاری فرانسه و پایگاه خبری محلی اکتو مارسی (Actu Marseille)، انتقال ناگهانی نشست وزیران امور خارجه گروه ۷ از مارسی به پاریس، تنها چند روز پیش از برگزاری و با ایمیل شبانه به هیئت‌ها و خبرنگاران، برای اجلاسی با حضور وزیران ۱۳ کشور یک عقب‌نشینی غیرعادی در عرصه لجستیک و دیپلماسی به شمار می‌رود.

برگزاری نشستی در این سطح، نیازمند هفته‌ها هماهنگی امنیتی، پروازی و اسکان است و جابه‌جایی آن در روزهای پایانی، خود گویای تنش و آشفتگی در پشت صحنه است.

وزارت امور خارجه فرانسه دلیل این تغییر را «همزمانی با مجمع صلح پاریس» و «دلایل لجستیکی و عملیاتی» اعلام کرد، اما در همان زمان از نگرانی‌های امنیتی و فضای ملتهب اجتماعی در فرانسه نیز سخن گفته می‌شد. همین دوگانگی روایت نشان می‌دهد پاریس ترجیح داده است روایتی کم‌هزینه و کم‌تنش ارائه کند، نه همه واقعیت.

فرانسه تا پایان سال ریاست گروه ۷ را بر عهده دارد و قرار بود مارسی را به‌عنوان محل میزبانی یک رویداد بین‌المللی مهم معرفی کند؛ اما این جابه‌جایی، تصویر یک میزبانی مقتدر و آماده را تضعیف می‌کند و مؤید آن است که پاریس حتی بر برگزاری منظم نشست‌های خود نیز کنترل کامل ندارد.

هیئت‌های دیپلماتیک خارجی که هنوز در مارسی مشغول تدارک بودند، از این تغییر «شوکه» شدند. از نگاه آنان، این اتفاق این پیام را دارد که در شرایط بحرانی کنونی، اروپا و متحدانش در مدیریت رویدادهای چندجانبه با اختلال و عدم انسجام روبه‌رو هستند؛ همان اختلالی که موضوع اصلی خود نشست، یعنی اوکراین و ایران، نیز از آن رنج می‌برد.