به گزارش اکو اقتصاد، محمد الله‌داد روز یکشنبه در جمع خبرنگاران در حاشیه نمایشگاه صنعت برق، با گرامیداشت یاد مرحوم محمد ملک‌دار خبرنگار اقتصادی ایرنا اظهار داشت: کشور دوره سخت، طولانی و شرایط ویژه‌ای را پشت سر گذاشت؛ جبران خسارات وارده و آماده‌سازی شبکه برای گرمای بی‌سابقه و ماندگاری که تا روزهای اخیر نیز در استان‌هایی نظیر خوزستان و فارس ادامه داشت، آزمونی دشوار برای خادمان مردم در صنعت برق بود.

وی با اشاره به نوسانات اقتصادی و افزایش هزینه‌ها افزود: با وجود تنگناهای شدید مالی و ابعاد مختلف فشارهای ناشی از تحریم‌ها، پروژه‌های حیاتی صنعت برق به ثمر نشست و توانستیم علاوه بر تامین آرامش، امنیت و رفاه هم‌وطنان، چرخ‌های صنعت و تولید کشور را نیز فعال نگه داریم تا بخش اشتغال و اقتصاد دچار آسیب نشود.

الله‌داد با قدردانی از اهتمام جدی دولت به حوزه انرژی یادآورشد: رئیس‌جمهور، معاون اول و اعضای هیات دولت توجه ویژه‌ای به زیرساخت‌های این بخش دارند و گاه یک روز در میان جلساتی با دکتر پزشکیان و عارف برای بررسی و تصمیم‌گیری‌های پایه‌ای و بنیادین در حوزه انرژی برگزار می‌شود.

مدیرعامل توانیر با بیان اینکه برای مدیریت پنج ماه سرد پیش‌رو نیز به استمرار این وفاق و همدلی نیاز داریم، اعلام کرد: دشمن در حوزه گاز و انرژی آسیب‌هایی وارد کرد، اما همراهی هوشمندانه و فرهنگ بالای مردم در مدیریت مصرف نشان داد که بدون این وحدت و مسئولیت‌پذیری ملی، پشت سر گذاشتن این روزهای حساس ممکن نبود.

وی به برپایی پرشور نمایشگاه اشاره کرد و ادامه داد: حضور بیش از ۴۰۰ شرکت داخلی و خارجی در شرایط کنونی و با وجود همه محدودیت‌ها، نشان‌دهنده پویایی و انگیزه بالای فعالان اقتصادی است.

اله‌داد با تجلیل از سندیکای سازندگان و پیمانکاران صنعت برق اضافه کرد: در شرایط سخت و ایامی که جابه‌جایی تجهیزات سنگین و ترانسفورماتورهای غول‌پیکر با خطرات و حساسیت‌های متعددی همراه بود، فعالان این عرصه پای کار ایستادند. با اینکه در حوزه ترابری تجهیزات سنگین از طریق مرزهای آبی با موانع جدی روبرو بودیم و پیمانکاران نیز از محدودیت‌های نقدینگی و تاخیر در مطالبات مطلع بودند، فقط با عرق ملی و عشق به ایران اجازه ندادند خللی در خدمت‌رسانی به مردم ایجاد شود.

چالش ناترازی سوخت و زمستان پیش‌رو

مدیرعامل شرکت توانیر، درباره وضعیت تامین سوخت نیروگاه‌ها و احتمال بروز محدودیت‌های تولید توضیح داد: چالش کمبود سوخت در فصل زمستان موضوع تازه‌ای نیست و پیش از شرایط جنگی نیز به دلیل افزایش مصارف خانگی، گاز کافی به نیروگاه‌ها نمی‌رسید.

وی یادآور شد: ذخیره‌سازی سوخت مایع در مخازن نیروگاه‌ها برای گذر از این ایام حیاتی است، اما امسال به دلیل خسارات وارده به بخش انرژی، این ناترازی و محدودیت تشدید شده است.

الله‌داد تاکید کرد: عبور موفق از این شرایط به ۲ عامل کلیدی برنامه‌ریزی‌های مستمر دولتی و به‌ویژه همراهی مردم در زمینه مدیریت مصرف بستگی دارد.

وی با اشاره به اینکه هر مترمکعب گاز و هر لیتر گازوئیل معادل حدود چهار کیلووات‌ساعت برق است، از شهروندان خواست با ادامه همراهی خود به پایداری شبکه کمک کنند، در غیر این صورت وزارت نیرو ناچار به اعمال محدودیت خواهد بود.

اجرای پروژه مهتاب و برخورد با انشعابات غیرمجاز

مدیرعامل توانیر به پدیده سوداگری انرژی و استفاده غیرمجاز از برق و گاز پرداخت و گفت: طی هفت ماه گذشته، پروژه بزرگی تحت عنوان مدیریت هوشمند تلفات انرژی (مهتاب) در صنعت برق اجرا شد که طی آن بیش از ۶ میلیارد کیلووات‌ساعت انرژی احیا شد.

به گفته اله‌داد در این مدت، ۴۵۰ هزار انشعاب برق غیرمجاز و ۴۰۰ هزار کنتور معیوب جمع‌آوری شد که عمده تخلفات مربوط به باغ‌ویلاها و سکونتگاه‌های غیررسمی در حاشیه شهرها و روستاها بود. همچنین ۱۷ هزار دستگاه ماینر غیرمجاز جمع‌آوری شد.

وی با اشاره به راه‌اندازی سامانه ۳۰۰۰۶۱۲۱ و استقبال مردم در گزارش تخلفات افزود: تاکنون بیش از یک میلیون و ۳۰۰ هزار متر کابل غیرمجاز جمع‌آوری شده و این اقدامات تاثیر بسزایی در کاهش تلفات غیرفنی شبکه داشته است.

شکاف اقتصاد برق و انباشت بدهی‌ها

مدیرعامل توانیر ریشه اصلی ناترازی‌ها در صنعت برق را چالش‌های اقتصادی دانست و تصریح کرد: قیمت تمام‌شده هر کیلووات‌ساعت برق برای توانیر بدون احتساب سوخت حدود هزار و ۹۰۰ تومان است، در حالی که متوسط دریافتی از مشترکان حدود ۹۰۰ تومان است؛ به این معنا که به ازای هر کیلووات‌ساعت، هزار تومان زیان و تولید بدهی ایجاد می‌شود.

وی میزان بدهی صنعت برق به سازندگان و پیمانکاران را حدود ۱۱۰ همت اعلام و اذعان کرد: در مقابل، مطالبات وزارت نیرو از مشترکان به‌ویژه صنایع بزرگ حدود ۱۳۰ هزار میلیارد تومان است که ۷۵ هزار میلیارد تومان آن به صنایع تعلق دارد.

اله‌داد تاکید کرد: هر میزان مطالبات از صنایع وصول شود، به همان میزان برای تسویه بدهی به سازندگان تجهیزات برقی تخصیص می‌یابد.

کشف ۳۰۰ هزار دستگاه ماینر

مدیرعامل توانیر در خصوص آخرین اقدامات انجام‌شده در حوزه رمز ارزها گفت: با همکاری نهادهای امنیتی و انتظامی، تاکنون حدود ۲ هزار مگاوات بار استخراج رمز ارز معادل ۳۰۰ هزار دستگاه کشف و جمع‌آوری شده است.

اله‌داد یادآورشد: با این حال، شناسایی دقیق محل نصب ماینرها به دلیل ابعاد کوچک تجهیزات و نیاز به اخذ احکام قضایی و حضور ضابطان، فرآیندی زمان‌بر و نیازمند ورود به انبارها و فضاهای مختلف است.

وی افزود: با تشدید کنترل‌های هوشمند، برخی متخلفان حتی به استفاده از ژنراتورهای گازسوز روی آورده‌اند که رصد و برخورد با آن‌ها با قوت ادامه دارد.

وضعیت مخازن سدها و چشم‌انداز نیروگاه‌های برق‌آبی

مدیرعامل توانیر به وضعیت نیروگاه‌های برق‌آبی کشور اشاره کرد و گفت: ظرفیت اسمی نیروگاه‌های برق‌آبی بیش از ۱۱ هزار مگاوات است که در سال گذشته بهره‌برداری بسیار خوبی از این ظرفیت انجام شد. با این حال، به دلیل مصرف بالای ناشی از دوره گرم و طولانی سال، ذخایر مخازن سدها با کاهش مواجه شده است.

وی با اشاره به بارندگی‌های اخیر در حوضه آبریز و زنجیره سدهای کارون افزود: برنامه ما این است که با مدیریت بهینه ذخایر، بتوانیم در ماه‌های گرم خرداد و تیر نیز از این پتانسیل استفاده کنیم. همچنین چشم‌انداز بارش‌های برفی در ماه‌های بهمن و اسفند و تشکیل یخچال‌های طبیعی، این نوید را می‌دهد که ورودی آب پایدار و مستمری را تا اواسط تابستان آینده به مخازن نیروگاه‌های برق‌آبی داشته باشیم، بارش‌های روزهای اخیر امیدبخش بوده و امیدواریم زمستان پربارشی را پیش رو داشته باشیم.

چالش عدم‌النفع صنایع و دوگانه تامین برق

مدیرعامل توانیر درباره برآوردهای مطرح‌شده از عدم‌النفع صنایع در تابستان و طرح اعدادی نظیر ۳۲۰ همت اعلام کرد: بهترین پرداخت‌کنندگان ما در صنعت برق، همین صنایع هستند؛ اما بر اساس ماده ۴ قانون مانع‌زدایی از توسعه صنعت برق، صنایع انرژی‌بر موظف شده بودند تا پایان سال ۱۴۰۴ برق مصرفی خود را از طریق احداث ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه خودتامین به دست آورند. طبق این قانون، صنایعی که در این زمینه تکالیف خود را انجام نداده‌اند، حق مطالبه خسارت عدم تامین از وزارت نیرو را ندارند.

وی یادآورشد: با وجود این الزامات قانونی، وزارت نیرو به دلیل شرایط خاص کشور و لزوم حفظ اشتغال و تولید ملی، به رغم تمام چالش‌ها و تنگناها تلاش کرده است برق صنایع انرژی‌بر از جمله پتروشیمی‌ها، فولاد و سیمان را تامین کند و حتی جریمه‌های ناشی از مصارف مازاد دیماند را اعمال نکند. با این حال، تداوم تامین برق دولتی برای این واحدها باعث شده تا سرمایه‌گذاران نیروگاه‌های تجدیدپذیر نیز معترض شوند؛ چرا که با عرضه برق دولتی، جذابیت خرید از تابلوی سبز برای صنایع کاهش یافته است.

اله‌داد صنعت برق تاکید کرد: بر اساس قانون، در سال آینده هر واحد صنعتی که بر مبنای ماده چهار قانون مانع‌زدایی خود اقدام به احداث نیروگاه کرده باشد یا برق مورد نیازش را از تابلوی برق سبز خریداری کند، مشمول هیچ‌گونه محدودیت بار نخواهد شد و در صورت بروز هرگونه محدودیت احتمالی، وزارت نیرو موظف به پرداخت خسارت خواهد بود.

انگیزه تورمی اَبَربدهکاران و ماجرای بدهی مجموعه‌های بزرگ

الله‌داد در پاسخ به پرسش خبرنگار ایرنا خصوص مطالبات معوق، انباشت بدهی مشترکان بزرگ و ماجرای قطع برق مجموعه‌هایی نظیر ورزشگاه آزادی اظهار داشت: سیر تورمی کشور موجب بروز این نگاه در برخی کسب‌وکارها و صنایع شده است که عدم پرداخت قبوض برق و هدایت این نقدینگی به خرید مواد اولیه یا تجهیز خطوط تولید، صرفه اقتصادی بیشتری نسبت به تسویه بدهی دارد؛ زیرا رشد تورم از شیب افزایش تعرفه‌های برق بسیار فراتر رفته است.

وی با اشاره به فاصله چشمگیر قیمت تکلیفی برق با قیمت تمام‌شده واقعی خاطرنشان کرد: این رویه فشار مالی مضاعفی را به پیکره صنعت برق تحمیل کرده است؛ به طوری که در برخی موارد با بدهی‌های چند ۱۰ میلیاردی روبه‌رو هستیم که انباشت آن به چندین سال قبل بازمی‌گردد.

اله‌داد تصریح کرد: ارزش فعلی این مطالبات معوق، به هیچ عنوان با ارقام زمان ایجاد بدهی همخوانی ندارد و ناتوانی در وصول این منابع، وزارت نیرو را در پرداخت بدهی‌های خود به سازندگان، پیمانکاران و تولیدکنندگان نیروگاهی دچار تنگنا و شرمندگی کرده است.

مدیرعامل توانیر با تایید بدهی بالای مجموعه‌های ورزشی و فرهنگی از جمله ورزشگاه آزادی گفت: ما به دلیل تبعات اجتماعی تا حد امکان از قطع برق خودداری می‌کنیم، اما وقتی بدهی‌ها از حد متعارف فراتر می‌رود و هشدارهای متعدد نادیده گرفته می‌شود، ناچار به اعمال قانون هستیم. وصول این مطالبات برای گردش مالی صنعت برق و حفظ توان اجرایی و توسعه زیرساخت‌های کشور یک ضرورت حیاتی است و از تمامی مشترکان بزرگ انتظار داریم با پرداخت به‌موقع بدهی‌های خود، خادمان مردم را در پایداری شبکه یاری کنند.

هماهنگی وزارت نیرو و نفت برای مدیریت ناترازی زمستانی

مدیرعامل توانیر، با اشاره به تعاملات نزدیک این شرکت با وزارت نفت برای گذر از چالش‌های فصل سرد، اعلام کرد: جلسات و کارگروه‌های مشترکی میان نمایندگان بخش برق و گاز تشکیل شده است تا محدودیت‌های احتمالی سوخت و برق به‌صورت هماهنگ و در یک چارچوب زمانی مدیریت‌شده اعمال شود. با توجه به اینکه در فصل زمستان مصرف گاز با افزایش چشمگیری همراه است، مدیریت توأمان گاز و برق برای پایداری شبکه ضروری است و هماهنگی‌های لازم در این خصوص به‌طور مستمر انجام می‌شود.

پایش هوشمند مصرف در ساختمان‌های اداری، بانکی و آموزشی

وی در خصوص مدیریت مصرف برق در ادارات و دستگاه‌های اجرایی نیز تاکید کرد: برنامه‌های نظارتی بر میزان مصرف ساختمان‌های اداری، بانک‌ها و مراکز آموزشی و دانشگاهی با جدیت دنبال می‌شود. تمامی این مراکز به سیستم‌های کنترل هوشمند مجهز شده‌اند و چنانچه مصرف آن‌ها از سقف مجاز فراتر رود یا پس از ساعات اداری سیستم‌های سرمایشی و روشنایی غیرضروری خاموش نشود، بلافاصله نسبت به قطع یا محدودسازی برق آن‌ها اقدام خواهد شد.

الله‌داد با بیان اینکه در تابستان گذشته نیز این کنترل‌ها نتایج مثبتی به همراه داشت، از عموم مردم و مسئولان این نهادها درخواست کرد تا با رعایت الگوهای مصرف، خادمان خود را در شبکه توزیع برق یاری کنند.

اقدامات امدادی برای بازسازی شبکه برق در مناطق سیل‌زده

مدیرعامل توانیر درباره قطعی برق در برخی مناطق روستایی به دلیل بارندگی‌های اخیر، ضمن ابراز همدردی با ساکنان این مناطق گفت: از دیشب به‌طور مداوم با مدیران عامل شرکت‌های توزیع برق در استان‌هایی همچون لرستان و ایلام در ارتباط هستم. متاسفانه بارش‌های شدید سیل‌آسا منجر به بروز خسارات زیرساختی از جمله تخریب جاده‌ها و از بین رفتن پل‌ها شده است که دسترسی اکیپ‌های عملیاتی را به حدود ۹۰ روستای تحت تأثیر با دشواری مواجه کرده است.

وی افزود: همکاران ما در شرکت‌های توزیع با بهره‌گیری از خودروهای کمک‌دار و از مسیرهای صعب‌العبور کوهستانی در تلاش برای رسیدن به محل حادثه و رفع خرابی‌ها هستند؛ با این حال، عملیات اجرایی منوط به بازگشایی مسیرهای تردد است.

الله‌داد ضمن عذرخواهی از مردم شریف این مناطق بابت حوادث و قطعی‌های ناخواسته، اظهار امیدواری کرد که این بارندگی‌ها برای کشور منشاء خیر و برکت باشد.