به گزارش اکو اقتصاد، هفته گذشته بود که دکتر ابوالفضل واحدی، معاون آموزشی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در ابلاغیه‌ای خطاب به رؤسای دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی دولتی و غیردولتی کشور، بر حضوری بودن آموزش دانشگاه‌ها در نیمسال پیش‌رو تأکید کرد. این موضوع پیش از این نیز در اجلاس رؤسای دانشگاه‌ها در ۲۱ شهریورماه از سوی حسین سیمایی صراف، وزیر علوم، تحقیقات و فناوری مورد تأکید قرار گرفته بود.

بر اساس این ابلاغیه، چنانچه دانشگاهی به دلیل شرایط خاص و ویژه، از چهارم مهرماه به بعد درخواست استفاده از شیوه‌نامه «بهره‌گیری از آموزش الکترونیکی در دوره‌های حضوری» را داشته باشد، باید درخواست خود را ابتدا در کارگروه مدیریت آموزش عالی استان مطرح کند تا با رعایت مفاد شیوه‌نامه مربوط بررسی شود که در صورت تأیید، درخواست برای بررسی نهایی به شورای مرکزی مدیریت استانی و معاونت آموزشی وزارت علوم ارسال خواهد شد.

دانشگاه‌ها؛ از شروع حضوری تا چند هفته آموزش مجازی

با وجود سیاست کلی وزارت علوم برای برگزاری حضوری کلاس‌ها، برنامه اعلام‌شده دانشگاه‌ها برای آغاز نیمسال یکسان نیست و بسته به شرایط هر دانشگاه، از آموزش حضوری از نخستین روزهای نیمسال تا آموزش مجازی در هفته‌های نخست و سپس بازگشت به کلاس‌های حضوری را شامل می‌شود.

در تهران، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی از جمله دانشگاه‌هایی است که هفته نخست نیمسال را مجازی برگزار می‌کند.

در این دانشگاه، کلاس‌های تمامی مقاطع تحصیلی از شنبه ۲۸ شهریور تا چهارشنبه اول مهرماه به صورت غیرحضوری و برخط برگزار می‌شود و از چهارم مهرماه، کلاس‌ها به صورت حضوری در محل دانشگاه ادامه خواهد یافت.

دانشگاه تهران نیز آغاز سال تحصیلی دانشجویان فعلی را چهارم مهرماه اعلام کرده است؛ دانشجویان جدید نیز با توجه به زمان اعلام نتایج سازمان سنجش وارد دانشگاه خواهند شد.

در دانشگاه شهید بهشتی نیز اولویت، برگزاری حضوری کلاس‌ها اعلام شده و حدود ۱۶۰۰ ظرفیت خوابگاهی که در جریان جنگ آسیب دیده بود، بازسازی و برای استفاده دانشجویان آماده شده است. رئیس این دانشگاه اعلام کرده است که بازسازی خوابگاه‌ها با هدف جلوگیری از کمبود ظرفیت در آغاز سال تحصیلی انجام شده و در عین حال، دانشگاه با توجه به شرایط کشور آمادگی برگزاری آموزش غیرحضوری را نیز دارد.

دانشگاه فردوسی مشهد نیز اعلام کرد؛ برنامه‌ریزی این دانشگاه برای برگزاری حضوری کلاس‌ها در تمامی مقاطع در سال تحصیلی جدید است و واحدهای مختلف دانشگاه برای آغاز سال تحصیلی آمادگی دارند.

در مقابل، برخی دانشگاه‌های کشور آغاز نیمسال را با آموزش مجازی برنامه‌ریزی کرده‌اند. دانشگاه زنجان اعلام کرد که کلاس‌های تمامی مقاطع در هفته نخست نیمسال به صورت مجازی برگزار می‌شود و از هفته دوم، یعنی چهارم مهرماه، آموزش حضوری ادامه خواهد یافت. دانشگاه کاشان نیز هفته نخست را مجازی برگزار می‌کند و آموزش حضوری را از هفته دوم آغاز خواهد کرد.

در دانشگاه نوشیروانی بابل نیز دو هفته نخست نیمسال به صورت مجازی برگزار می‌شود و از شنبه ۱۱ مهرماه تمامی کلاس‌ها حضوری خواهد بود.

دانشگاه ولی‌عصر(عج) رفسنجان نیز اعلام کرده است که کلاس‌های دانشجویان مقطع کارشناسی از ۲۸ شهریور تا ۱۷ مهرماه به صورت مجازی برگزار می‌شود و آموزش حضوری از ۱۸ مهرماه آغاز خواهد شد.

در دانشگاه شهید چمران اهواز نیز شیوه برگزاری کلاس‌ها بر اساس مقطع و ورودی متفاوت است؛ کلاس‌های کارشناسی و دکتری عمومی دامپزشکی ورودی ۱۴۰۴ و قبل از آن از ۲۹ شهریور تا ۲۲ مهرماه مجازی و از ۲۵ مهرماه حضوری خواهد بود. کلاس‌های کارشناسی ارشد و دکتری ورودی ۱۴۰۴ و قبل از آن از ۲۹ شهریورماه حضوری برگزار می‌شود و کلاس‌های دکتری ورودی ۱۴۰۵ نیز از پنجم مهرماه حضوری خواهد بود. زمان کلاس‌های ورودی‌های جدید کارشناسی و کارشناسی ارشد متعاقباً اعلام می‌شود.

همچنین دانشگاه جهرم اعلام کرده است که تمامی کلاس‌ها از ابتدای نیمسال تا نیمه مهرماه به صورت مجازی برگزار می‌شود و تصمیم درباره ادامه روند آموزش پس از این بازه اعلام خواهد شد. دانشگاه مازندران نیز بر اساس تصمیم کارگروه استانی مدیریت آموزش عالی استان، دو هفته ابتدایی نیمسال را به صورت مجازی برگزار می‌کند. در دانشگاه بیرجند نیز هفته نخست تمامی مقاطع مجازی است و نحوه برگزاری کلاس‌ها در هفته‌های بعد پس از ابلاغ وزارت علوم و تصمیم کارگروه مدیریت آموزش عالی استان اعلام خواهد شد.

در دانشگاه خاتم‌الانبیاء بهبهان نیز هفته نخست ترم به منظور آماده‌سازی خوابگاه‌های دانشجویی مجازی برگزار می‌شود و از دانشجویان خواسته شده است تا پیش از اعلام معاونت دانشجویی به خوابگاه مراجعه نکنند.

بنابراین، بررسی اطلاعیه‌های منتشرشده نشان می‌دهد که اگرچه سیاست کلی وزارت علوم، آموزش حضوری است، اما نحوه آغاز نیمسال در دانشگاه‌ها به شرایط هر دانشگاه و تصمیم‌های مدیریت آموزش عالی استانی وابسته است و برخی دانشگاه‌ها برای روزها یا هفته‌های نخست، آموزش غیرحضوری را در نظر گرفته‌اند.

خوابگاه‌های آسیب‌دیده نیز برای آغاز سال تحصیلی آماده شدند

در حوزه اسکان دانشجویان نیز دانشگاه‌ها اقدامات لازم را برای آغاز سال تحصیلی انجام داده‌اند. در دانشگاه شهید بهشتی حدود ۱۶۰۰ ظرفیت خوابگاهی که در جریان جنگ آسیب دیده بود، بازسازی شده و برای استفاده دانشجویان آماده است. مسئولان دانشگاه اعلام کرده‌اند که تلاش شده بازسازی خوابگاه‌ها به گونه‌ای انجام شود که دانشجویان در آغاز سال تحصیلی با کمبود ظرفیت مواجه نشوند.

در دانشگاه علوم پزشکی تهران نیز پذیرش و اسکان دانشجویان خوابگاهی از جمعه ۲۷ شهریورماه آغاز شده و کلاس‌های آموزشی نیمسال جدید از شنبه ۲۸ شهریورماه شروع می‌شود.

تغذیه دانشجویان؛ ادامه الگوی سال گذشته با تغییر در سهم پرداختی

همزمان با بازگشایی دانشگاه‌ها، صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم نیز وضعیت تغذیه دانشجویان در سال تحصیلی جدید را مشخص کرده است.

رضا حجتی، سرپرست صندوق رفاه دانشجویان وزارت علوم در گفت‌وگو با ایسنا با تشریح وضعیت تغذیه دانشجویان اعلام کرده است که در نحوه ارائه غذای دانشجویی نسبت به سال گذشته تغییر ملموسی ایجاد نشده و تنها قیمت ژتون دانشجویی متناسب با شرایط موجود اندکی افزایش یافته است.

بر این اساس، دانشجویان همچنان در سامانه تغذیه دانشگاه، کیف پول خود را شارژ کرده و غذای مورد نظر خود را اعم از غذای پرهزینه یا متوسط‌هزینه رزرو می‌کنند و در موعد مقرر برای دریافت غذا مراجعه خواهند کرد. دانشگاه‌ها نیز همچنان اختیار لازم برای تأمین غذای دانشجویی و انعقاد قرارداد با تأمین‌کنندگان مختلف را دارند.

حجتی تأکید کرده است که دانشگاه‌ها در صورت نیاز می‌توانند از تأمین‌کنندگان سال گذشته استفاده کنند و در عین حال اختیار قانونی برای استفاده از تأمین‌کنندگان جدید را نیز دارند. همچنین در صورت نیاز، امکان استفاده از ظرفیت ترک تشریفات قانونی برای عقد قرارداد با تأمین‌کنندگان وجود دارد.

یارانه غذا مستقیم به تأمین‌کننده پرداخت می‌شود

یکی از تغییرات مربوط به سازوکار مالی تغذیه دانشجویان در سال جدید، نحوه پرداخت یارانه است. بر اساس توضیحات سرپرست صندوق رفاه دانشجویان، بودجه مربوط به یارانه تغذیه در اختیار سازمان برنامه و بودجه است و بر اساس تکلیف قانون بودجه، یارانه دانشجویی مستقیماً به تأمین‌کننده غذا پرداخت خواهد شد.

در این سازوکار، دانشگاه با تأمین‌کننده قرارداد می‌بندد، غذا به دانشجویان ارائه می‌شود و تأمین‌کننده در پایان دوره ماهانه صورت‌وضعیت خود را به دانشگاه ارائه می‌کند. پس از تأیید صورت‌وضعیت توسط دانشگاه، اطلاعات برای سازمان برنامه و بودجه ارسال و پرداخت به ذی‌نفع نهایی، یعنی تأمین‌کننده غذا، انجام می‌شود.

حجتی تأکید کرد: این تغییر در مکانیزم پرداخت، به معنای کاهش نقش دانشگاه در نظارت بر کیفیت غذا نیست و دانشگاه همچنان مسئول نظارت بر عملکرد تأمین‌کنندگان خواهد بود. در صورت ارائه غذای بی‌کیفیت، دانشگاه می‌تواند نسبت به جریمه، اعمال قانون و حتی در صورت لزوم توقف همکاری با تأمین‌کننده اقدام کند.

در عین حال، اجرای «الگوی نوین تغذیه دانشجویی» که پیش از این مطرح شده بود، فعلاً متوقف شده است. به گفته حجتی، این الگو در سال تحصیلی جدید اجرا نمی‌شود و در صورت فراهم شدن شرایط، دانشگاه‌های داوطلب می‌توانند از ترم آینده برای اجرای آن اعلام آمادگی کنند.

در صورت اجرای پایلوت، الگوی جدید به صورت موازی با شیوه فعلی اجرا خواهد شد و تغذیه دانشجویانی که از روش موجود استفاده می‌کنند، متوقف نخواهد شد.

سرپرست صندوق رفاه دانشجویان، علت اصلی توقف اجرای الگوی جدید را شرایط خاص اقتصادی و نوسان قیمت‌ها عنوان کرده و گفته است اجرای چنین سیاست‌هایی نیازمند ثبات اقتصادی است. به گفته وی، در شهریورماه جهش تورمی در نرخ ارز و شوک تورمی در حوزه اقلام غذایی رخ داده و در چنین شرایطی اجرای سیاست‌هایی که نیازمند ثبات قیمت‌ها هستند، با محدودیت مواجه می‌شود.

در این رابطه دکتر سعید حبیبا، رئیس سازمان امور دانشجویان نیز اعلام کرده است که با توجه به شرایط خاص کشور، اجرای کامل طرح نوین تغذیه فعلاً به تعویق افتاده و در سال تحصیلی جدید الگوی تغذیه سابق ادامه خواهد داشت. وی همچنین از پیش‌بینی اجرای آزمایشی این طرح در صورت فراهم شدن شرایط خبر داده است.

سهم دانشجو از غذای پرهزینه به ۱۰ درصد کاهش یافت

بر اساس اعلام صندوق رفاه دانشجویان، قیمت ژتون غذای پرهزینه برای دانشجویان روزانه در سنوات مجاز ۳۵ هزار تومان تعیین شده است. ژتون غذای متوسط‌هزینه، شامل نیم‌پرس و انواع خوراک‌هایی که برنج ندارند، ۲۵ هزار تومان و غذای کم‌هزینه یا صبحانه نیز ۱۰ هزار تومان تعیین شده است.

نکته مهم این است که سهم مشارکت دانشجو در تأمین هزینه غذای پرهزینه، از ۱۵ درصد در سال گذشته به ۱۰ درصد در سال تحصیلی جدید کاهش یافته و در مقابل، سهم یارانه دولت افزایش یافته است.

حجتی همچنین گفته است هزینه واقعی تهیه یک وعده غذای پرهزینه برای دولت، بر اساس قیمت‌های پایان مردادماه، به طور میانگین حدود ۳۵۰ هزار تومان بوده که با توجه به افزایش نرخ ارز و تحولات اقتصادی اخیر، احتمال افزایش این هزینه وجود دارد. با این حال، قیمت ژتون دانشجویان روزانه‌ای که در سنوات مجاز قرار دارند، ثابت خواهد بود.

دانشجویانی که در سنوات اضافی مجاز قرار دارند نیز همچنان مشمول یارانه دولت هستند؛ بر این اساس، دانشجویان کارشناسی در ترم‌های نهم تا دوازدهم، کارشناسی ارشد در ترم‌های پنجم و ششم و دکتری در ترم‌های نهم تا دوازدهم در سنوات اضافی مجاز قرار می‌گیرند و یارانه آنها به صورت پلکانی کاهش خواهد یافت.

رئیس سازمان امور دانشجویان نیز اعلام کرده است که سقف سهم پرداختی دانشجویان برای غذای گران‌قیمت تا پایان سال ۱۴۰۵، ۳۵ هزار تومان خواهد بود و مابقی هزینه‌ها از محل یارانه دولت تأمین می‌شود. همچنین برای تسویه بدهی دانشگاه‌ها به پیمانکاران تغذیه، اعتبار ۳.۵ همتی تخصیص یافته و فرآیند پرداخت آن در دستور کار قرار گرفته است.

به این ترتیب، سال تحصیلی ۱۴۰۶-۱۴۰۵ دانشگاه‌ها در شرایطی آغاز می‌شود که سیاست رسمی آموزش عالی بر بازگشت و استمرار آموزش حضوری است، اما برخی دانشگاه‌ها به دلیل شرایط خاص خود، آماده‌سازی خوابگاه‌ها یا تصمیم‌های استانی، آغاز نیمسال را به صورت مجازی یا ترکیبی برنامه‌ریزی کرده‌اند؛ در حوزه رفاهی نیز الگوی فعلی تغذیه دانشجویان حفظ شده، سهم پرداختی دانشجویان از غذای پرهزینه کاهش یافته و سازوکار پرداخت یارانه غذا به تأمین‌کنندگان تغییر کرده است.

ورودی‌های جدید دانشگاه‌ها از دهه پایانی آبان وارد دانشگاه‌ها می‌شوند

بر اساس اعلام سازمان سنجش آموزش کشور، فرآیند اعلام نتایج آزمون سراسری به گونه‌ای برنامه‌ریزی شده است که نتایج اولیه در اوایل مهرماه و نتایج نهایی در اواسط آبان‌ماه اعلام شود.

بر این اساس، ورودی‌های جدید دانشگاه‌ها پس از اعلام نتایج نهایی و طی مراحل ثبت‌نام، از دهه پایانی آبان‌ماه سال جاری وارد دانشگاه‌ها می‌شوند و تحصیل خود را آغاز می‌کنند.

بنابراین، آغاز سال تحصیلی دانشگاه‌ها برای دانشجویان ورودی‌های جدید با سایر دانشجویان متفاوت خواهد بود و این گروه از دانشجویان از دهه پایانی آبان‌ماه به دانشگاه‌ها اضافه می‌شوند.

بر اساس سیاست ابلاغی وزارت بهداشت نیز تمامی کلاس‌های آموزش دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی نیز از امروز به صورت کاملا حضوری برگزار می‌شود.