به گزارش اکو اقتصاد، در پنل «نبرد الگوریتم‌ها؛ برده صنعت محتوا کیست؟» در روز دوم نمایشگاه الکامپ ۱۴۰۵، فعالان صنعت محتوا و پلتفرم‌های ویدیویی درباره تغییر رفتار مخاطبان، نقش داده و الگوریتم در تصمیم‌گیری، اهمیت شناخت سلیقه مخاطب، آینده پلتفرم‌های داخلی و مدل‌های درآمدی جدید صحبت کردند. محمدرضا خیردوش، معاون کسب‌وکار پلتفرم دان، رعنا زوره، مدیر روابط عمومی پلتفرم شیدا، سهاب محبعلی، مشاور ارتباطات و بنیانگذار ایونتیو و نغمه دانش آشتیانی، مدیر روابط عمومی پلتفرم فیلم‌نت، تاکید کردند که رقابت آینده دیگر صرفاً بر سر تولید محتوای بیشتر نیست و پلتفرمی موفق خواهد بود که بتواند محتوا، فناوری، داده، تجربه کاربر و مدل درآمدی را در یک زنجیره یکپارچه مدیریت کند.

الگوریتم مسیر را نشان می‌دهد، اما شناخت مخاطب همچنان تعیین‌کننده است

محمدرضا خیردوش، معاون کسب‌وکار پلتفرم دان، با اشاره به افزایش انتخاب‌های کاربران گفت: مخاطب امروز از طریق دستگاه‌ها و سرویس‌های مختلف به محتوا دسترسی دارد و این انتخاب روزبه‌روز گسترده‌تر می‌شود. به گفته او، در چنین شرایطی توجه مخاطب به یک محتوای خاص به‌تنهایی دیگر نمی‌تواند مزیت اصلی یک پلتفرم باشد و تجربه‌ای که پلتفرم برای کاربر ایجاد می‌کند اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

خیردوش توضیح داد: زنجیره ارزش صنعت محتوا از تولید محتوا شروع می‌شود و به درآمدزایی می‌رسد و پلتفرمی می‌تواند در این بازار موفق باشد که بتواند این مسیر را تا حد ممکن یکپارچه در اختیار کاربر قرار دهد.

او تاکید کرد: سیستم پیشنهاد محتوا، تجربه کاربری و سیستم تبلیغات در این مدل اهمیت زیادی دارند و پلتفرم باید بتواند علاوه بر ارائه محتوا، در انتخاب و دسترسی کاربر به آن نیز نقش داشته باشد.

به گفته خیردوش، تبلیغات نیز دیگر نمی‌تواند از تجربه اصلی کاربر جدا باشد و پلتفرم باید بداند چگونه محتوای مناسب را به مخاطب پیشنهاد دهد و در کنار آن، فرصت مناسبی برای درآمدزایی تولیدکننده محتوا و تبلیغ‌دهنده ایجاد کند.

او همچنین با اشاره به تغییر مدل‌های کسب‌وکار در صنعت محتوا گفت: دیگر نمی‌توان آینده را بر پایه یک مدل درآمدی واحد تصور کرد و مدل‌های ترکیبی متناسب با رفتارهای مختلف کاربران شکل خواهند گرفت.

خیردوش تلویزیون را همچنان یکی از نقاط مهم تماس دیجیتال با کاربر دانست و گفت: اگر مخاطب بخواهد محتوای ویدیویی را با کیفیت بالا تماشا کند، تلویزیون همچنان یکی از انتخاب‌های اصلی او خواهد بود؛ اما علاوه بر خود محتوا، اینکه کاربر کجا و چگونه به محتوا دسترسی پیدا کند نیز اهمیت دارد.

او در جمع‌بندی تاکید کرد: رقابت آینده میان پلتفرم‌ها صرفاً بر سر محتوا نیست، بلکه پلتفرمی برنده خواهد بود که بتواند کاربر، محتوا، فناوری، دسترسی و مدل کسب‌وکار را در کنار یکدیگر قرار دهد.

رعنا زوره، مدیر روابط عمومی پلتفرم شیدا، نیز حفظ و افزایش مخاطب را یکی از پایه‌های حیات پلتفرم‌ها دانست و تاکید کرد: ایجاد اعتماد در مخاطب می‌تواند به ماندگاری یک پلتفرم کمک کند.

زوره توضیح داد: الگوریتم‌ها فضای گسترده‌ای برای شناخت و نگهداشت مخاطب ایجاد می‌کنند، اما نباید تصور کرد که الگوریتم به‌تنهایی می‌تواند همه تصمیم‌ها را بگیرد. به گفته او، در کنار الگوریتم همچنان به خلاقیت نیاز است و تولیدکننده محتوا باید بتواند داستان‌ساز باشد و شناخت مناسبی از مخاطب خود پیدا کند.

او تاکید کرد: پلتفرم‌ها نباید صرفاً خود را به الگوریتم وابسته کنند، زیرا الگوریتم مسیر را باز می‌کند اما این خلاقیت و شناخت انسان از مخاطب است که می‌تواند مشخص کند چه محتوایی در این مسیر قرار بگیرد.

زوره همچنین با اشاره به ضرورت شناخت مخاطب در بستر بومی گفت: نباید رفتار مخاطبان ایرانی را بدون توجه به شرایط جامعه با مخاطبان خارجی مقایسه کرد. به گفته او، پلتفرم باید مخاطب را در محیط و شرایط بومی خودش بشناسد و متناسب با آن محتوا ارائه کند.

او با اشاره به فعالیت شیدا در حوزه کودک توضیح داد: یکی از اهداف این پلتفرم ایجاد یک شبکه کودک بوده تا محتوایی که برای کودک تولید و عرضه می‌شود همزمان با رشد او تغییر کند و متناسب با سن و ذائقه‌اش ارتقا پیدا کند.

زوره تاکید کرد: در کنار توجه به ذائقه فعلی مخاطب، پلتفرم می‌تواند با انتخاب محتوای مناسب در شکل‌گیری و تغییر ذائقه نیز نقش داشته باشد. به گفته او، تولید محتوای ایرانی باکیفیت برای کودکان یکی از مسیرهای مهم برای آینده صنعت محتواست.

او در پایان تاکید کرد: پلتفرم‌ها باید نگاه جامعی به مخاطب داشته باشند و بتوانند گروه‌های مختلف جامعه را پوشش دهند؛ زیرا ایجاد اعتماد، شناخت درست مخاطب و ارائه تجربه مناسب می‌تواند به ماندگاری پلتفرم در بازار کمک کند.

نغمه دانش آشتیانی، مدیر روابط عمومی پلتفرم فیلم‌نت، نیز داده‌های مربوط به رفتار مخاطب را یکی از پایه‌های تصمیم‌گیری در صنعت محتوا دانست و توضیح داد: پلتفرم‌ها در بازه‌های زمانی مختلف رفتار کاربران را بررسی می‌کنند؛ از اینکه کاربر در چه ساعتی و چه بازه‌ای از زمان از پلتفرم استفاده می‌کند تا اینکه چه نوع محتوایی را انتخاب می‌کند.

دانش آشتیانی تاکید کرد: داده‌ها به‌صورت مداوم استخراج، دسته‌بندی و تحلیل می‌شوند و خروجی این تحلیل‌ها در تصمیم‌های مربوط به تولید و عرضه محتوا مورد استفاده قرار می‌گیرد. به گفته او، اگر یک کسب‌وکار داده‌های مخاطبان خود را در اختیار نداشته باشد و براساس آنها تصمیم نگیرد، احتمال شکست آن افزایش پیدا می‌کند.

او با این حال هشدار داد: نباید نقش انسان در کنار الگوریتم نادیده گرفته شود. الگوریتم در نهایت بر اساس داده‌هایی که از رفتار انسان‌ها دریافت می‌کند شکل می‌گیرد و الگوهایی از رفتار گروه‌های مختلف ایجاد می‌کند؛ بنابراین این الگوها می‌توانند تغییر کنند و حتی در مقاطعی از کنترل پلتفرم خارج شوند.

او تاکید کرد: در صنعت تصویر که تولیدکننده محتوا به‌صورت مستقیم با مخاطب در ارتباط است، همچنان باید عنصر انسانی را جدی گرفت. به گفته دانش آشتیانی، مخاطب ممکن است چند ماه در یک پلتفرم بماند و سپس به سرویس دیگری برود و سلیقه او نیز در طول زمان تغییر کند؛ بنابراین شناخت مخاطب فرایندی مستمر است.

رقابت آینده بر سر اکوسیستم محتواست، نه فقط تعداد سریال‌ها

سهاب محبعلی، مشاور ارتباطات و بنیانگذار ایونتیو، با اشاره به تغییر ذائقه مخاطبان تاکید کرد: انتخاب محتوا باید متناسب با شرایط اجتماعی و زمانی جامعه باشد. او با اشاره به داده‌های مصرف محتوا توضیح داد: در مقاطعی، میزان تماشای آثار کمدی افزایش پیدا می‌کند و این موضوع نشان می‌دهد مخاطب در شرایط مختلف به سمت گونه‌های متفاوتی از محتوا حرکت می‌کند.

محبعلی با مرور روند تولید فیلم و سریال در چند دهه گذشته گفت: در اواخر دهه ۷۰ و دهه ۸۰ موجی از آثار اجتماعی شکل گرفت و این روند تا اواخر دهه ۸۰ و اواسط دهه ۹۰ ادامه داشت؛ دوره‌ای که بخش قابل‌توجهی از آثار اجتماعی، تلخ و واقع‌گرایانه بودند.

او تاکید کرد: نمی‌توان بدون توجه به فضای اجتماعی انتظار داشت مخاطب همیشه همان نوع محتوا را دنبال کند. به گفته محبعلی، وقتی مخاطب برای مدتی طولانی با آثار تلخ اجتماعی مواجه می‌شود، ممکن است به سمت محتواهای متفاوت از جمله آثار عاشقانه یا کمدی حرکت کند.

محبعلی معتقد است الگوریتم می‌تواند مسیر رفتار مخاطب را نشان دهد، اما نباید همه تصمیم‌ها را به الگوریتم سپرد. پلتفرم باید براساس داده‌ها، معماری محتوایی خود را طراحی کند و بداند چرا یک محتوا در یک مقطع زمانی مورد استقبال قرار گرفته است.

او همچنین بر اهمیت رابطه دوطرفه میان برند و مخاطب تاکید کرد و گفت: مخاطب باید بتواند با یک برند احساس همدردی و ارتباط داشته باشد، اما در عین حال اگر سرویس مناسبی دریافت نکند، ممکن است از آن برند نیز عصبانی شود.

محبعلی با اشاره به اهمیت پروموشن محتوا توضیح داد: زمانی که یک کسب‌وکار تصمیم می‌گیرد یک پلتفرم یا سریال جدید را عرضه کند، نحوه معرفی و تبلیغ آن نیز به اندازه خود محتوا اهمیت دارد. به گفته او، باید مشخص شود کدام بخش از یک سریال یا محتوای تولیدشده می‌تواند با جامعه ارتباط برقرار کند و همان بخش در کمپین تبلیغاتی برجسته شود.

او تاکید کرد: امروز در کنار پلتفرم‌های اصلی، کانال‌ها و مسیرهای مختلفی برای دسترسی به محتوا وجود دارد و تولیدکننده باید بداند مخاطب خود را در کجا پیدا می‌کند. با این حال، به گفته محبعلی، محتوای داستانی همچنان اهمیت ویژه‌ای دارد و مخاطب به روایت نیاز دارد.

او با اشاره به سریال «بامداد خمار» گفت یک اثر زمانی می‌تواند با مخاطب ارتباط برقرار کند که مخاطب بتواند با شخصیت‌ها و داستان آن همدلی کند و آن را دوست داشته باشد.

محبعلی در پایان پیش‌بینی کرد آینده صنعت محتوا بیش از گذشته به سمت محتوای کوتاه، روایت‌محور و باکیفیت حرکت خواهد کرد و تولیدکنندگان ناچارند کیفیت تولید و توانایی روایت خود را افزایش دهند.

نغمه دانش آشتیانی نیز با اشاره به رشد فرهنگ تماشای سریال و خرید اشتراک در شبکه نمایش خانگی تاکید کرد: بازار ایران به اندازه‌ای بزرگ است که الزاماً نباید رقابت میان پلتفرم‌های داخلی به شکل حذف یکدیگر پیش برود.

او گفت: اگر فرهنگ تماشای سریال و استفاده از شبکه نمایش خانگی در میان جمعیت ایران گسترش پیدا کند، ظرفیت رشد برای پلتفرم‌های مختلف وجود خواهد داشت و همکاری و هم‌افزایی می‌تواند به رشد کل اکوسیستم کمک کند.

محمدرضا خیردوش نیز در ادامه تاکید کرد: دوران پلتفرمی که تمام زنجیره ارزش را به‌تنهایی در اختیار داشته باشد، در حال تغییر است و رقابت آینده بیشتر در سطح اکوسیستم شکل خواهد گرفت. دیگر صرفاً داشتن یک اپلیکیشن یا محتوای اختصاصی کافی نیست و پلتفرم‌ها باید بتوانند تجربه‌ای یکپارچه از دسترسی، محتوا، فناوری و درآمدزایی برای مخاطب ایجاد کنند.

زوره نیز در جمع‌بندی نقش الگوریتم را مهم دانست، اما تاکید کرد: الگوریتم بدون خلاقیت و شناخت درست مخاطب کافی نیست. به گفته او، هرچه پلتفرم بتواند درک دقیق‌تری از انسان و مخاطب داشته باشد، پیچیدگی‌های تصمیم‌گیری نیز بهتر قابل مدیریت خواهد بود.

در نهایت، سخنرانان پنل بر این نکته تاکید کردند که الگوریتم‌ها قرار نیست جای محتوا و خلاقیت انسانی را به‌طور کامل بگیرند؛ بلکه برنده صنعت محتوا پلتفرمی خواهد بود که بتواند داده و الگوریتم را با شناخت مخاطب، تولید محتوای باکیفیت، تجربه کاربری و مدل درآمدی مناسب ترکیب کند.