به گزارش اکو اقتصاد، بازار سرمایه در نخستین روز معاملاتی هفته، با وجود افزایش نگرانی‌ها نسبت به تحولات سیاسی و فضای پرابهام پیرامون بازار، عملکردی فراتر از انتظار از خود به نمایش گذاشت و بخش قابل توجهی از نمادها در محدوده مثبت معامله شدند. در این میان بانک‌ها و پالایشی‌ها بار دیگر در نقش لیدرهای بازار ظاهر شدند و شرکت‌هایی که گزارش‌های ماهانه مناسبی منتشر کرده بودند نیز با استقبال معامله‌گران مواجه شدند.

معاملات شنبه ۷ شهریور ۱۴۰۵ در شرایطی آغاز شد که بازار در یک روز بین تعطیلی قرار داشت و از سوی دیگر، فضای سیاسی نسبت به هفته گذشته با ابهامات بیشتری همراه شده بود. با این حال، تقاضا در بسیاری از نمادها توانست بر احتیاط موجود در بازار غلبه کند و فضای سبزی را در تابلوی معاملات رقم بزند.

بررسی رفتار معامله‌گران نشان می‌دهد سه عامل اصلی همچنان جهت حرکت بازار را تعیین می‌کنند؛ تحولات سیاسی، گزارش‌های منتشرشده در سامانه کدال و جریان ورود نقدینگی. برآیند این سه عامل در معاملات امروز به شکلی بود که بازار با وجود افزایش ریسک‌های سیاسی، توانست بخش قابل توجهی از فشارها را کنترل کند.

افزایش احتیاط در سایه تحولات سیاسی

یکی از مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر معاملات امروز، فضای سیاسی و اخباری بود که طی روزهای اخیر منتشر شد.

در هفته گذشته خوش‌بینی بیشتری نسبت به کاهش تنش‌ها و حرکت فضای سیاسی به سمت تفاهم وجود داشت، اما برخی تحولات جدید باعث شد بخشی از این خوش‌بینی جای خود را به احتیاط بدهد.

سرمایه‌گذاران اکنون با چند سناریوی متفاوت مواجه هستند؛ حرکت به سمت توافق و کاهش تنش‌ها، ادامه وضعیت فعلی یا تشدید تنش‌های سیاسی. طبیعتاً هرگونه افزایش ریسک‌های سیاسی می‌تواند در کوتاه‌مدت سطح احتیاط معامله‌گران را افزایش دهد و از سرعت ورود نقدینگی به بازار بکاهد.

با وجود این، رفتار بازار امروز نشان داد سرمایه‌گذاران هنوز سناریوی تشدید جدی تنش‌ها را به عنوان سناریوی غالب در نظر نگرفته‌اند. صف‌های خرید در برخی گروه‌ها و ادامه تقاضا در نمادهای بزرگ نشان می‌دهد بخشی از فعالان بازار همچنان نسبت به آینده خوش‌بین هستند.

گزارش‌های کدال فراتر از انتظار ظاهر شدند

در مقابل ریسک‌های سیاسی، یکی از مهم‌ترین محرک‌های مثبت بورس در روزهای اخیر انتشار گزارش‌های ماهانه شرکت‌ها بوده است.

انتظار می‌رفت شرایط اقتصادی و محدودیت‌های ایجادشده در بخش صادرات و تجارت، اثر خود را با شدت بیشتری در گزارش مردادماه شرکت‌ها نشان دهد، اما بررسی اولیه گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد عملکرد بسیاری از شرکت‌ها بهتر از انتظارات بوده است.

در برخی صنایع، شرکت‌ها حتی توانسته‌اند صادرات مناسبی به ثبت برسانند و میزان فروش آنها در سطح قابل قبولی باقی مانده است.

از سوی دیگر، اثر رشد نرخ ارز و افزایش نرخ فروش محصولات نیز به تدریج در درآمد شرکت‌ها نمایان شده و توانسته است بخشی از افت مقدار تولید یا فروش را جبران کند.

در برخی شرکت‌ها، اگرچه میزان تولید یا حجم فروش کاهش یافته، اما افزایش نرخ محصولات موجب شده ارزش فروش همچنان در سطوح مناسبی قرار گیرد.

این موضوع می‌تواند برای گزارش‌های شش‌ماهه شرکت‌ها اهمیت زیادی داشته باشد. اگر روند فروش تیر و مرداد در شهریور نیز تا حد زیادی تکرار شود، انتظار می‌رود بخش مهمی از شرکت‌های بورسی گزارش‌های میان‌دوره‌ای مناسبی روانه بازار کنند.

گزارش‌های بنیادی، مانع اصلاح عمیق بازار

انتشار گزارش‌های مناسب ماهانه تنها از منظر درآمد شرکت‌ها اهمیت ندارد، بلکه می‌تواند نقش مهمی در رفتار سرمایه‌گذاران در زمان اصلاح بازار ایفا کند.

زمانی که تعداد زیادی از شرکت‌ها گزارش‌های عملیاتی مطلوبی منتشر می‌کنند، سرمایه‌گذاران با اطمینان بیشتری نسبت به ارزش بنیادی سهام تصمیم می‌گیرند. در چنین شرایطی، هر کاهش قیمت می‌تواند به فرصتی برای ورود نقدینگی تبدیل شود.

از این منظر، گزارش‌های مردادماه می‌توانند به نوعی کف بنیادی بازار را تقویت کنند و احتمال شکل‌گیری اصلاح‌های سنگین را کاهش دهند.

همچنین اگر ریسک‌های سیاسی در هفته‌های آینده کاهش پیدا کند، همین شرایط بنیادی می‌تواند سرعت حرکت بازار را افزایش دهد؛ زیرا بخشی از شرکت‌ها همزمان از رشد نرخ فروش، بهبود درآمد و افزایش تقاضای سهامداران بهره‌مند خواهند شد.

به همین دلیل، تحلیل دقیق گزارش‌های کدال در شرایط فعلی بیش از گذشته اهمیت دارد و ممکن است بخش قابل توجهی از گزینه‌های برتر بازار در هفته‌های آینده از میان همین شرکت‌هایی انتخاب شوند که عملکرد عملیاتی مناسبی ثبت کرده‌اند.

ورود جریان‌های جدید نقدینگی به بورس

عامل مهم دیگری که طی دو هفته اخیر در بازار مشاهده شده، ورود بخشی از نقدینگی جدید به بورس است.

بررسی رفتار معاملات نشان می‌دهد بخشی از پول‌های بزرگ که پیش از این در بازار حضور نداشتند یا در مقاطعی از بازار خارج شده بودند، بار دیگر به سمت سهام بازگشته‌اند.

رکود نسبی در برخی بازارهای موازی و افزایش جذابیت نسبی سهام می‌تواند یکی از دلایل این تغییر مسیر باشد.

در کنار سرمایه‌های بزرگ، بخشی از سرمایه‌گذاران خرد و متوسط نیز که طی ماه‌های گذشته بیشتر به سمت طلا و ارز حرکت کرده بودند، به تدریج دوباره بازار سهام را زیر نظر گرفته‌اند.

با این حال، هنوز بخش بزرگی از سرمایه‌گذاران سابق بورس و همچنین نقدینگی عمومی جامعه وارد بازار نشده‌اند. بسیاری از سرمایه‌گذاران همچنان منتظر روشن‌تر شدن شرایط سیاسی یا مشاهده استمرار روند صعودی هستند.

بورس هنوز نسبت به بازارهای موازی عقب‌مانده است

یکی از موضوعاتی که می‌تواند در ادامه مسیر به کمک بازار سرمایه بیاید، فاصله ارزش‌گذاری سهام با برخی بازارهای موازی است.

طی سال‌های اخیر قیمت بسیاری از دارایی‌ها از جمله ارز، طلا و برخی دارایی‌های فیزیکی رشد قابل توجهی داشته، در حالی که بخش مهمی از بازار سهام نتوانسته است متناسب با این افزایش قیمت‌ها حرکت کند.

این عقب‌ماندگی می‌تواند در صورت تداوم رشد سودآوری شرکت‌ها، به یکی از محرک‌های ورود نقدینگی تبدیل شود.

در عین حال، مدیریت سمت عرضه و تقاضا اهمیت زیادی خواهد داشت. اگر ورود نقدینگی جدید با عرضه‌های سنگین و بدون برنامه همراه شود، می‌تواند روند بازار را مختل کند؛ اما استفاده از ابزارهای مناسب و ایجاد تعادل میان عرضه و تقاضا می‌تواند زمینه یک روند پایدارتر را فراهم کند.

مسیر بازار از دل گزارش‌ها می‌گذرد

در مجموع، معاملات امروز نشان داد که بورس با وجود افزایش ریسک‌های سیاسی هنوز از پشتوانه تقاضا برخوردار است.

گزارش‌های بهتر از انتظار شرکت‌ها، بهبود نرخ فروش محصولات و ورود بخشی از نقدینگی جدید به بازار باعث شده است فضای بنیادی بورس نسبت به هفته‌های گذشته تقویت شود.

در چنین شرایطی، انتخاب سهم بیش از گذشته اهمیت پیدا می‌کند. شرکت‌هایی که از نظر فروش، حاشیه سود، صادرات و روند عملیاتی وضعیت مناسبی دارند، می‌توانند در صورت بروز نوسانات منفی آسیب کمتری ببینند و در صورت کاهش ریسک‌های سیاسی نیز با سرعت بیشتری مورد توجه بازار قرار گیرند.

از این رو، به نظر می‌رسد در روزها و هفته‌های آینده، گزارش‌های کدال در کنار جریان نقدینگی و تحولات سیاسی، همچنان سه متغیر اصلی تعیین‌کننده مسیر بورس باشند؛ بازاری که فعلاً نشان داده است حتی در دل ترس نیز می‌تواند سبز بماند.

فاطمه حاج علی