به گزارش اکو اقتصاد از شرکت منابع آب ایران، بر مبنای تازه‌ترین آمارهای این شرکت تا دهم آبان‌ماه سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، میزان آب انباشته‌شده در مخزن‌های سدهای سراسر کشور به ۲۲ میلیارد و ۵۸۰ میلیون مترمکعب بالغ گردید. این میزان در سنجش با دوره مشابه سال گذشته، از افزایشی معادل ۳۰ درصد حکایت دارد.

با وجود رشد ذخایر در مقایسه با پارسال، ارزیابی شرایط کنونی در قیاس با میانگین ۱۰ ساله گویای آن است که حجم آب موجود در مخزن‌ها صرفاً ۵ درصد بالاتر از متوسط بلندمدت ایستاده است. افزون بر این، درصد پرشدگی مخازن سدهای کشور به حدود ۴۳ درصد بالغ شده و بیش از ۵۷ درصد از گنجایش سدها همچنان خالی مانده است.

رشد ۷۲ درصدی ورودی آب به سدهای کشور

بررسی آمارهای مربوط به ورودی آب به مخزن سدهای کشور نشان می‌دهد که از آغاز سال آبی جاری تا دهم آبان‌ماه، مجموع آب ورودی به سدها به یک میلیارد و ۹۱۰ میلیون مترمکعب رسیده است. این مقدار در بازه زمانی مشابه سال قبل یک میلیارد و ۱۱۰ میلیون مترمکعب و میانگین ۱۰ ساله آن نیز یک میلیارد و ۷۲۰ میلیون مترمکعب ثبت شده بود.

بر همین اساس، ورودی آب به سدهای کشور در مقایسه با سال گذشته ۷۲ درصد و در قیاس با میانگین ۱۰ ساله حدود ۱۰ درصد افزایش را به ثبت رسانده است.

در همین فاصله زمانی، حجم آب خروجی از سدهای کشور به ۲ میلیارد و ۶۵۰ میلیون مترمکعب بالغ گشته که در قیاس با مدت مشابه سال گذشته، با افزایشی ۶ درصدی روبه‌رو بوده است.

دوستی، لار و طرق؛ در زمره کم‌آب‌ترین سدهای کشور

تحلیل وضعیت سدهای کلیدی کشور نشان می‌دهد که به رغم بهبود ذخایر در سطح ملی، شماری از مخزن‌ها کماکان با شرایط بحرانی و نامطلوبی دست‌وپنجه نرم می‌کنند.

سد دوستی واقع در استان خراسان رضوی با برخورداری از تنها یک درصد پرشدگی و ۱۵ میلیون مترمکعب ذخیره آبی، یکی از وخیم‌ترین وضعیت‌ها را در میان سدهای مهم کشور به خود اختصاص داده است. سطح ذخایر این سد در مقایسه با میانگین ۱۰ ساله، افت ۹۵ درصدی را نشان می‌دهد.

پس از آن، سد لار در استان تهران با ۲ درصد پرشدگی و ۲۳ میلیون مترمکعب ذخیره آب واقع شده است. میزان ذخایر این سد نیز نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۵۳ درصد کاهش یافته است.

سد طرق در خراسان رضوی هم با برخورداری از تنها ۳ درصد پرشدگی و یک میلیون مترمکعب ذخیره آب، جزو دیگر سدهای با وضعیت نگران‌کننده به شمار می‌رود. حجم ذخایر این سد در مقایسه با متوسط ۱۰ ساله ۹۲ درصد افت داشته است.

سد بارادو در خراسان شمالی نیز با ۳ درصد پرشدگی و ۳ میلیون مترمکعب ذخیره آب در شرایط نامناسبی قرار دارد. همچنین سد شمیل و نیان در استان هرمزگان با ۸ درصد پرشدگی و ۵ میلیون مترمکعب ذخیره آب، از دیگر مخازن کم‌آب کشور محسوب می‌شوند.

وضعیت سدهای تهران؛ لار تنها ۲ درصد پر است

در استان‌های تهران و البرز نیز وضعیت سدها یکدست نیست. سد امیرکبیر با داشتن ۱۲۰ میلیون مترمکعب ذخیره، حدود ۶۷ درصد پرشدگی دارد؛ در مقابل، سد لار با ۲۳ میلیون مترمکعب ذخیره تنها ۲ درصد پر است.

درصد پرشدگی سدهای طالقان، لتیان و ماملو نیز به ترتیب ۳۷، ۲۷ و ۱۱ درصد اعلام شده است. بدین ترتیب، سه سد لار، ماملو و لتیان کماکان فاصله زیادی با وضعیت مطلوب ذخایر آبی دارند.

وضعیت متناوب سدهای خوزستان و سایر استان‌ها

در سوی مقابل، برخی از سدهای کشور از شرایط مطلوب‌تری برخوردارند. در استان خوزستان، سدهای کارون، دز و کرخه به ترتیب دارای پرشدگی ۶۲، ۳۸ و ۴۰ درصدی هستند. همچنین میزان پرشدگی سد مارون ۴۶ درصد گزارش شده است.

در استان آذربایجان شرقی نیز سدهای خداآفرین، ستارخان، شهید کاظمی و بارون در محدوده رشد ذخایر نسبت به میانگین بلندمدت جای دارند.

مقایسه داده‌های آماری سدهای کشور بیانگر آن است که فزونی گرفتن ذخایر نسبت به سال گذشته، به مفهوم بهبود یکنواخت منابع آبی در تمامی استان‌ها نیست و همچنان تعدادی از سدهای راهبردی کشور با افت ذخایر در قیاس با متوسط بلندمدت دست‌به‌گریبانند.

بنابراین، هرچند حجم آب موجود در مخازن سدهای کشور در مقایسه با سال قبل بیشتر شده، اما با عنایت به پرشدگی تقریبی ۴۳ درصدی مخازن و شرایط نامطلوب پاره‌ای از سدهای مهم، رتق‌فتق و مدیریت منابع و مصارف آب کماکان از درجه اهمیت بالایی برخوردار است.