به گزارش اکو اقتصاد، مسابقات رباتیک آسیایی اقیانوسیه ۲۰۲۶ در مالزی، برای تیم رباتیک دانش‌آموزی ایران به یک رقابت فراتر از حضور در یک رویداد بین‌المللی تبدیل شد؛ رقابتی که در نهایت با قهرمانی ایران در لیگ Prototype Challenge به پایان رسید.

تیم دانش‌آموزی ایران در این مسابقات توانست با عملکردی درخشان و کسب مقام‌های اول، دوم و سوم در بخش‌های گروهی ساخت ربات، عنوان قهرمانی بخش تیمی این لیگ را از آن خود کند؛ موفقیتی که در رقابت با تیم‌هایی از کشورهای صاحب‌نام آسیایی به دست آمد.

در این رقابت‌ها، تیم‌های ژاپن، کره‌جنوبی، مالزی، عربستان سعودی، هنگ‌کنگ و چین نیز حضور داشتند و دانش‌آموزان ایرانی توانستند در رقابتی فشرده، بالاتر از رقبای خود قرار بگیرند. پس از ایران، تیم کره‌جنوبی در جایگاه دوم و تیم مالزی در جایگاه سوم قرار گرفت.

از ماه‌ها تمرین تا میدان رقابت

پریسا افشار مربی تیم اظهار داشت: قهرمانی در یک مسابقه بین‌المللی رباتیک، تنها نتیجه چند دقیقه رقابت در میدان نیست. پشت هر رباتی که وارد زمین می‌شود، ساعت‌ها طراحی، ساخت، آزمایش، شکست، اصلاح و دوباره ساختن قرار دارد.

دانش‌آموزان ایرانی نیز پیش از حضور در مالزی، ماه‌ها برای رسیدن به این مرحله تمرین کرده بودند؛ از طراحی سازه و انتخاب قطعات گرفته تا برنامه‌نویسی، آزمایش عملکرد ربات و تمرین کار گروهی.

اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم در لیگ Prototype Challenge، یکی از بخش‌های اصلی رقابت، ساخت و آماده‌سازی ربات در شرایط مسابقه است. در چنین رقابتی، دانش‌آموزان باید در مدت زمان مشخص، ایده خود را به یک ربات عملیاتی تبدیل کنند و سپس توانایی ربات را در میدان مسابقه به نمایش بگذارند.

در این فرآیند، تنها دانش فنی تعیین‌کننده نیست؛ خلاقیت، سرعت تصمیم‌گیری، حل مسئله و توانایی همکاری اعضای تیم نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

رقابت با قدرت‌های رباتیک آسیا

احمد سمیعی سرمربی تیم ملی ایران گفت: در این دوره میزبان دانش‌آموزانی از کشورهای مختلف آسیایی بود و تیم ایران در شرایطی به رقابت پرداخت که رقبایی از ژاپن، کره‌جنوبی، چین، مالزی، عربستان سعودی و هنگ‌کنگ در میدان حضور داشتند.

وی افزود: در چنین سطحی از رقابت، اختلاف میان تیم‌ها گاهی به جزئیاتی در طراحی، برنامه‌نویسی، نحوه تقسیم وظایف و حتی تصمیم‌گیری در چند ثانیه محدود می‌شود.
تیم ایران اما توانست در بخش گروهی ساخت ربات، سه جایگاه نخست را به دست آورد؛ یعنی مقام‌های اول، دوم و سوم در اختیار نمایندگان ایران قرار گرفت و مجموع این نتایج، قهرمانی تیمی ایران در لیگ Prototype Challenge را رقم زد.

۳۵ دانش‌آموز ایرانی در یک رقابت بین‌المللی

نادرنوبخت سرپرست تیم اعزامی اذعان کرد: حضور ایران در این مسابقات با اعزام یک تیم ۳۵ نفره از دانش‌آموزان همراه بود. اعضای تیم در رده‌های سنی مختلف و در رشته‌ها و لیگ‌های گوناگون به رقابت پرداختند.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده از این رقابت‌ها، دانش‌آموزان ایرانی در رشته‌هایی از جمله فوتبال، مسیریاب، سومو، لیگ تکنیکال و تایم‌چلنج نیز حضور داشتند و توانایی‌های خود را در طراحی، ساخت و برنامه‌نویسی ربات‌ها به نمایش گذاشتند.

وی ادامه داد: اما یکی از بخش‌های مهم حضور ایران در مالزی، رقابت در شرایطی بود که دانش‌آموزان باید بخشی از فرآیند طراحی و ساخت ربات را در محل مسابقه انجام می‌دادند؛ شرایطی که فرصت خطا و آزمون و خطای طولانی را از تیم‌ها می‌گیرد و آنها را مجبور می‌کند در زمان محدود، بهترین تصمیم ممکن را بگیرند.

رباتیک؛ جایی برای تمرین زندگی

شاید یکی از مهم‌ترین دستاوردهای مسابقات دانش‌آموزی رباتیک، تنها مدال و جام قهرمانی نباشد.

دانش‌آموزی که برای یک مسابقه رباتیک آماده می‌شود، در کنار یادگیری برنامه‌نویسی و مهندسی، با مفاهیمی مانند کار گروهی، مدیریت زمان، مسئولیت‌پذیری، شکست و دوباره تلاش کردن نیز مواجه می‌شود.
در یک تیم رباتیک، یک نفر ممکن است مسئول طراحی باشد، دیگری برنامه‌نویسی را بر عهده بگیرد و عضو دیگری مسئول ارائه و دفاع از ایده تیم باشد. موفقیت نهایی زمانی اتفاق می‌افتد که این افراد بتوانند توانایی‌های خود را در کنار یکدیگر قرار دهند.

به همین دلیل است که مسابقات رباتیک برای بسیاری از دانش‌آموزان، فقط یک مسابقه علمی نیست؛ بلکه تجربه‌ای عملی برای حل مسئله و مواجهه با چالش‌های واقعی است.

قهرمانی در مالزی، ادامه یک مسیر

قهرمانی ایران در مالزی در حالی به دست آمد که تیم رباتیک دانش‌آموزی ایران پیش از این نیز در مسابقات جهانی چین ۲۰۲۶ عملکرد قابل توجهی داشت و عنوان نایب‌قهرمانی را کسب کرده بود.

این نتایج نشان می‌دهد موفقیت دانش‌آموزان ایرانی در رباتیک را نمی‌توان صرفاً به یک مسابقه یا یک دوره خاص محدود کرد. حضور مستمر در رقابت‌های بین‌المللی و قرار گرفتن در کنار تیم‌هایی از کشورهای مختلف، فرصتی برای محک زدن توانایی‌های علمی و فنی دانش‌آموزان و آشنایی آنها با شیوه‌های جدید طراحی و ساخت ربات فراهم می‌کند.

از سوی دیگر، استمرار چنین موفقیت‌هایی می‌تواند اهمیت سرمایه‌گذاری روی آموزش‌های مهارتی و فناورانه از سنین پایین را بیش از پیش نشان دهد.

وقتی پرچم ایران بالاتر می‌رود

برای دانش‌آموزانی که ماه‌ها یک ربات را طراحی کرده‌اند، بارها آن را ساخته و خراب کرده‌اند، برنامه آن را تغییر داده‌اند و دوباره آزمایش کرده‌اند، لحظه اعلام نتیجه فقط اعلام یک رتبه نیست.
آن لحظه حاصل ساعت‌ها تلاش است.

در مالزی، این تلاش در نهایت به قهرمانی منجر شد؛ جایی که دانش‌آموزان ایرانی در لیگ Prototype Challenge، با کسب رتبه‌های اول، دوم و سوم در بخش‌های گروهی ساخت ربات، بالاتر از تیم‌های رقیب قرار گرفتند و عنوان قهرمانی بخش تیمی را به دست آوردند.

ایران در این رقابت تنها یک تیم اعزام نکرد؛ مجموعه‌ای از دانش‌آموزان را به میدان فرستاد که نشان دادند علم و فناوری، اگر با آموزش، تمرین، فرصت و پشتکار همراه شود، می‌تواند برای نوجوانان ایرانی مسیر حضور در بالاترین سطح رقابت‌های بین‌المللی را باز کند.

این بار، مقصد مالزی بود؛ اما پیامی که از این قهرمانی به ایران برگشت، فراتر از یک جام و چند مدال است؛ نسلی از دانش‌آموزان ایرانی در حال یادگیری ساختن آینده است؛ از ساختن یک ربات، تا ساختن مسیر آینده خود.