به گزارش اکو اقتصاد، در مجموع، شاخص کل بورس تهران از حدود پنج میلیون و ۱۲۶ هزار واحد در پایان خرداد به حدود هفت میلیون و ۲۸۰ هزار واحد در پایان شهریور رسید و بازدهی حدود ۴۲ درصدی را در تابستان ثبت کرد.

بورس تهران تابستان را در شرایطی آغاز کرد که هنوز آثار تحولات سیاسی و اقتصادی ماه‌های قبل بر رفتار معامله‌ گران سنگینی می‌کرد. شاخص کل در آخرین روز خرداد با افت بیش از ۳۴ هزار واحدی در سطح پنج میلیون و ۱۲۵ هزار و ۹۷۹ واحد قرار داشت. هم‌زمان، نرخ دلار آزاد حدود ۱۵۹ هزار تومان و طلای ۱۸ عیار نیز در محدوده ۱۶ میلیون تومان معامله می‌شد.

تیرماه اما برای بورس ماه آسانی نبود. افزایش نااطمینانی‌های سیاسی، نوسان نرخ ارز، نگرانی نسبت به متغیرهای کلان و جذابیت بازارهای طلا و ارز موجب شد شاخص کل در این ماه حدود ۴.۷ درصد کاهش پیدا کند. در همین مقطع، دلار و طلا مسیر متفاوتی را طی کردند و بخشی از نقدینگی به سمت دارایی‌های پوشش‌ دهنده ریسک حرکت کرد.

مرداد؛ ماه بازگشت پول به بورس

چرخش اصلی بازار سرمایه در مرداد ماه اتفاق افتاد. شاخص کل در این ماه حدود ۲۴ درصد رشد کرد و در آخرین روز مرداد برای نخستین بار از مرز شش میلیون واحد عبور کرد و در سطح شش میلیون و ۶۱ هزار واحد ایستاد. شاخص هم‌وزن نیز در مرداد حدود ۲۷ درصد افزایش یافت که نشان ‌دهنده گسترده بودن موج صعودی در میان نمادهای مختلف بازار بود.

رشد شاخص‌ها با افزایش محسوس ارزش معاملات و ورود نقدینگی حقیقی همراه شد. میانگین ارزش معاملات خرد در مرداد به حدود ۳۱ هزار میلیارد تومان رسید و در ۱۸ مرداد ارزش معاملات روزانه از ۶۵ هزار میلیارد تومان عبور کرد. همچنین حدود ۳۳.۷ هزار میلیارد تومان پول حقیقی در مجموع مرداد وارد بازار سهام شد.

این تغییر رفتار سرمایه‌گذاران نشان داد که بورس پس از تجربه ریسک‌های سنگین ماه‌های قبل، بار دیگر توانسته بخشی از نقدینگی سرگردان را به خود جذب کند.

شهریور؛ ادامه صعود و سپس افزایش عرضه‌ها

موج صعودی مرداد ماه در شهریور نیز ادامه یافت. شاخص کل در ادامه روند صعودی خود در نیمه شهریور از مرز هفت میلیون واحد عبور کرد و در ۲۵ شهریور به رکورد حدود هفت میلیون و ۶۴۸ هزار واحد رسید. پس از آن اما بازار وارد فاز اصلاحی شد و شاخص در روزهای پایانی تابستان عقب نشست و در پایان ۳۰ شهریور در محدوده ۷ میلیون و ۲۸۰ هزار واحد قرار گرفت.

بنابراین شهریور را می‌توان ماهی دوگانه برای بورس دانست؛ از یک سو ادامه ورود نقدینگی و رشد قیمت سهام، شاخص را به قله تاریخی جدید رساند و از سوی دیگر، افزایش عرضه‌ها در سطوح بالا، شناسایی سود و حساسیت معامله‌ گران نسبت به ریسک‌های سیاسی، بازار را در روزهای پایانی با اصلاح مواجه کرد.

چه متغیرهایی مسیر بورس را تعیین کردند؟

در تابستان امسال چند متغیر بیش از سایر عوامل بر بورس اثر گذاشتند. نرخ ارز یکی از مهم‌ترین آنها بود.افزایش نرخ دلار، ضمن تغییر انتظارات تورمی، برای شرکت‌های صادرات ‌محور و کامودیتی ‌محور بازار نیز اهمیت داشت. دلار در پایان شهریور به حدود ۲۳۰ هزار تومان رسید.

در کنار ارز، ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیک همچنان یکی از عوامل اصلی نوسان بازار بودند. هر زمان انتظارات نسبت به تشدید تنش‌ها افزایش یافت، تقاضا برای طلا و ارز تقویت شد و بورس تحت فشار قرار گرفت؛ در مقابل، کاهش نسبی ریسک‌ها و افزایش امید به ثبات اقتصادی، زمینه بازگشت نقدینگی به بازار سهام را فراهم کرد.

نرخ بهره و سیاست‌های پولی نیز از دیگر متغیرهای مهم بودند. سطح نرخ‌های سود، هزینه تامین مالی بنگاه‌ها و جذابیت ابزارهای کم‌ ریسک در مقایسه با سهام را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به همین دلیل در تابستان یکی از عوامل مورد توجه معامله‌گران بود.

همچنین مقایسه عملکرد تابستانی بازارها نشان می‌دهد بورس در کنار ارز و طلا یکی از پربازده‌ترین بازارهای تابستان بود. شاخص کل از حدود ۵.۱۲۶ میلیون واحد در پایان خرداد به ۷.۲۸ میلیون واحد در پایان شهریور رسید.

تابستان ۱۴۰۵ برای بورس تهران را می‌توان دوره‌ای از بازگشت سریع بازار از شوک‌های سیاسی و اقتصادی به سمت رکوردهای تاریخی توصیف کرد. بازار سهام پس از افت تیرماه، در مرداد با ورود سنگین نقدینگی حقیقی و ثبت رکوردهای معاملاتی مواجه شد و در شهریور نیز قله‌های جدیدی را فتح کرد.

با این حال، اصلاح روزهای پایانی شهریور نشان داد که در کنار عوامل بنیادی، انتظارات سیاسی، نرخ ارز، نرخ بهره و رفتار نقدینگی همچنان نقش تعیین‌کننده‌ای در بازار سرمایه دارند. به این ترتیب، بورس تابستان را با رشد قابل توجه شاخص‌ها به پایان رساند اما همزمان نشان داد که مسیر بازار همچنان به شدت تحت تأثیر متغیرهای کلان اقتصادی و ریسک‌های بیرونی قرار دارد.